View Single Post
(#2)
Old
Dodo Mahaththaya's Avatar
Dodo Mahaththaya Dodo Mahaththaya is offline
Senior Member
Dodo Mahaththaya has a brilliant futureDodo Mahaththaya has a brilliant futureDodo Mahaththaya has a brilliant futureDodo Mahaththaya has a brilliant futureDodo Mahaththaya has a brilliant futureDodo Mahaththaya has a brilliant futureDodo Mahaththaya has a brilliant futureDodo Mahaththaya has a brilliant futureDodo Mahaththaya has a brilliant futureDodo Mahaththaya has a brilliant futureDodo Mahaththaya has a brilliant future
 
Posts: 12,138
Join Date: Jun 2017
Location: Planet Earth
02-02-2019, 10:07 PM

ටූටෝනික් නයිට්වරු ( teutonic knights ) සහ ශු දේශයේ සිදුවූ කුරුස යුද්ධ

ඉතිහාස විචාරකයන් සහ ඉතිහාසඥයන් විසින් කුරුස යුද්ධ යන පොදු නාමය යටතේ ඉතිහාසයේ පැවති යුධ ගැටුම් කිහිපයක් විස්තර කරයි.
නමුත් මෙහිදී මා සාකාච්ඡා කරන්නේ ශු. රෝම අධිරාජ්‍යය සහ ඉස්ලාම් කලිෆාව අතර ශු දේශයේ ( In the holy land ) පැවති කුරුස යුද්ධයයි.
එමෙන්ම කුරුස යුද්ධ ආරම්භ වන්නේ මෙතැන් සිටයි.
මෙහිදී ප්‍රධාන පාර්ශව 02 වේ.
යුරෝපය ප්‍රමුඛ රෝමානු කතෝලික පල්ලිය සහ ඉස්ලාම් කලිෆාව ඇතුළු මැද පෙරදිග මුස්ලිම් කොට්ටාශයයි.
වසර 200 ආසන්න කුරුසු යුධ ඉතිහාසය සංක්ෂිප්තව වාක්‍යය කිහිපයකට ගෙනහැර දැක්වීම කල හැක්කක් නොවන නිසා මෙසේ සරලව දක්වන්නම්.

ක්‍රි:ව 1095 දී 2 වන අ(ර්)බන් පාප් වහන්සේ විසින් ශුද්ධවූ දේශයේ,
( මෙහිදී ශුද්ධවූ දේශය යනු ජේසුස් වහන්සේ ජීවත් වුනු ඊශ්‍රායලය / පලස්තීනය ඇතුළු ජුදා දේශයයි )
චාරිකා වල නිරත යුරෝපීය කතෝලික වන්දනාකරුවන්ට සහ වෙළඳුන්ට මැද පෙරදිගට ඇතුළු වීමට අවශ්‍ය පහසුකම් සහ ආරක්ෂාව සලසා දෙන මෙන්
බයිසැන්ටියන් අධිරාජ්‍යයාගෙන් ( Alexios I ) ඉල්ලා සිටින ලදී.
මේ සමය වන විට තුර්කි - බයිසැන්ටියන් අධිරාජ්‍යයේ බල තරමක් දුරට හීන ව තිබුණු අතර ඇනටෝලියාවේ ( වර්තමාන තුර්කිය ආශ්‍රිත පෙදෙස් )
බලය තුර්කි සෙල්ජුක් ( සුන්නි මුස්ලිම් වරු ) යටතේ තිබිණි.
ඊශ්‍රායලය ඇතුළු මැදපෙරදිග ශු දේශයටත් නැගෙනහිර බයිසැන්ටියන් අධිරාජ්‍යටත් ඇතුළු වීමට ගොඩබිම් මග වැටි තිබුනේ මේ ඇනටෝලියාව හරහාය.
මෙසේ දුර්වල බයිසැන්ටියන් හමුදාවලින් සහය නොලැබෙන තැන පාප් වහන්සේ විසින් ''ෆ්රෑන්ක් '' වරු යටතේ හමුදාවන් පිටත් කර සෙල්ජුක් වරුන්
සමග සටන් වැද කොන්ස්තන්තිනෝපලය ඇතුළු ඇනටෝලියාව යටත්කොට ඉන් නොනැවතී ජෙරුසලම ද ඉස්ලාම් ආධිපත්‍යයෙන් නිදහස් කොට
ජෙරුසලම් රාජධානිය එහි පිහිටුවන ලදී.මෙම යුද්ධය පුරා වසර 04 පැවතී අතර මේ පළමු කුරුස යුද්ධයයි.


ඇනටෝලියාව - වර්තමාන තුර්කිය ආශ්‍රිත ප්‍රදේශය.( කොන්ස්තන්තිනෝපලය යනු වර්තමාන ඉස්තාන්බුල් නගරයයි )


ඉන්පසු විටින් විට ඉස්ලාම් කලිෆාව සහ ශු රෝම අධිරාජ්‍යය විසින් නැවත නැවත යුධ වැදුණු අතර මෙය වසර 200 කිට්ටු කාලයක් පුරා ඇවිලිණි.
මෙසේ දෙපාර්ශවය අතර කුරුස යුද්ධ 09 පැවතිනි.

ඉතිහාස වෘතාන්ත තුල අපි අසා ඇති රිචර්ඩ් ද ලයන් හාර්ට් ( Richard the Lionheart ), සලාදීන් ( Saladin ),
ෆෙඩ්රික් බාබරෝසා ( Frederick Barbarossa ) වැනි චරිත මෙන්ම නයිට් ටෙම්ප්ලර් වරු ( Knights Templar ), අරාබි මම්ලුක් වරු ( Mamluk ),
ටූටෝනික් නයිට්වරු ( teutonic knights ) නයිට් හොස්පිටලර් වරු ( Knights Hospitaller ) වැනි සටන්කරුවෝ
සියල්ල හමු වන්නේ මේ කුරුස යුද්ධ වලදීය.

ටූටෝනික් නයිට්වරු ( Teutonic knights )

කුරුස යුද්ධයේදී කුරුස පාර්ශවය වෙනුවෙන් සටන් වැදුණු ප්‍රධාන හමුදාමය නිකායන් 03 වේ.
ඒවා බිහිවූ කාලවකවානු අනුව පිලිවෙලින්,

නයිට් හොස්පිටලර් වරු
නයිට් ටෙම්ප්ලර් වරු
ටූටෝනික් නයිට් වරු

සැබවින්ම ටූටෝනික් නයිට් වරු යනු රෝමානු කතෝලික ආගමික නිකායකි.
ක්‍රි:ව 1187 දී 03 කුරුස යුධ සමයේදී Battle of Hattin සටනේදී ජෙරුසලමේ බලය කුරුස පාර්ශවය අතින් ගිලිහි ඉස්ලාමයට යටත් වූ පසු
එතෙක් ජෙරුසලමේ බලාත්මක වූ රෝහල් ( මේවා නයිට් හොස්පිටලර් වරු යටතේ ශු දේශයට පැමිණෙන යුරොපියන්ගේ වෛද්‍යය සේවාවන් උදෙසා කැප කොට තිබිණි ) පද්ධතිය බිඳ වැටිණි.
මෙයින් වසර කිහිපයකට පසු 3 වන සෙලෙස්ටීන් පාප් වහන්සේ විසින් ජර්මානු වෙළඳුන්ගේ අදහසක් අනුව ජෙරුසලමේ Acre ( ඒක්‍රා ) හිදී නැවතත්
මේ රෝහල් ආරම්භ කරන අතර ක්‍රි:ව 1198 වන විට 3 වන සෙලෙස්ටීන් පාප් වහන්සේ විසින් මෙය පුර්ණ කතෝලික ආගමික නිකායක් ලෙස බල ගැන්විණි.


වර්තමාන acre නගරය - මෙය ජෙරුසලමේ පිහිටා ඇත.


එය නම් කෙරුනේ '' Order of Brothers of the German House of Saint Mary in Jerusalem '' නැතහොත් Teutonic Order ( ටූටෝනික නිකාය ) ලෙසය.
මෙහි මූලික ආකෘතිය ටෙම්ප්ලර් නයිට් වරුන්ගේ ආකෘතියට සමාන විය.
එනම් මෙහි ප්‍රධානියා '' Grand Master '' නම් වේ.මේ තනතුර දරනු ලබන්නේ පත්වීමේ සිට ජීවිත කාලයටමය.
මේ නිකායේ සාමාජිකයන් ටූටෝනික් නයිට්වරු ලෙස හැඳින්විණි.මෙයට ඇතුලත් විය හැක්කේ ජර්මානු ජාතිකත්වයක් සහිත රදළ පිරිමි පාර්ශවයට පමණි.
ඔවුන්ගේ මුලිකම අරමුණු වුයේ ජෙරුසලමට පැමිණෙන වන්දනාකරුවන්ගේ වෛද්‍යය සේවාවන් සහ ආරක්ෂාව වෙනුවෙන් කැපවීමයි.

මෙසේ ජෙරුසලමේ Acre කේන්ද්‍ර කර ගනිමින් Heinrich Walpot von Bassenheim පළමු ග්‍රෑන්ඩ් මාස්ටර් වරයා යටතේ ටූටෝනික් නිකාය ආරම්භ විය.
මෙහි සිව්වන ග්‍රෑන්ඩ් මාස්ටර් වරයා Hermann von Salza (1209–1239) යටතේ මේ නිකාය පුර්ණ වශයෙන් හමුදාමය කටයුතු සඳහා බලපැවැත්වෙන ලෙස වෙනස් විය.
එයින් පසු ඔවුන්ගේ අරමුණු යුධමය කටයුතු වෙනුවෙන් යෙදවිණි.මේ කාලය වනවිට පැවතියේ 05 වන කුරුස යුද්ධ සමයයි.
මෙහිදී කුරුස පාර්ශවය වෙනුවෙන් ටූටෝනික් නයිට්වරු සෘජුවම යුද්ධය සඳහා දායක විය.


Hermann von Salza (1209–1239)


ටූටෝනික් නයිට් වරුන්ගේ යුධ සන්නාහ සහ නිල ඇඳුම සුදු ලෝගුවේ කළු කුරුසයකින් සමන්විත වූ අතර,
ඒ කුරුසය ටෙම්ප්ලර් වරුන්ගේ කුරුසයේ හැඩයට වඩා වෙනස් වේ.
එමෙන්ම ටෙම්ප්ලර් වරු හිස පමණක් ආවරණය කොට මුහුණ නිරාවරණය වෙන යකඩ සන්නාහයක් පැළඳි අතර ටූටෝනික් වරු සම්පුර්ණ හිස, මුහුණ සියල්ල ආරක්‍ෂිත වැසුමකින් ආවරණය කරලීය.
එමෙන්ම ටෙම්ප්ලර් වරුන්ට සාපේක්ෂව බරින් වැඩි සන්නාහ සහ ආරක්‍ෂිත ආවරණ සහිත යුධ ඇඳුමකි.
එමෙන්ම දෙපාර්ශවයම භාවිතා කලේ දිගින් සහ බරින් වැඩි වක් නොවූ දෙමුවහත් කඩු සහ දිගින් ඉතා විශාල හෙල්ලයන්ය.
පිරිස් බලය, යුධ ශක්තිය සහ රණශුරත්වය අතින් ටෙම්ප්ලර් වරු ඉදිරියෙන් සිටියහ.




ටූටෝනික් නයිට් වරුන්ගේ යුධ සන්නාහ සහ නිල ඇඳුම


05 වන සහ 06 වන කුරුස යුධ සමයන් හිදී ටූටෝනික් නයිට් වරු කුරුස යුද්ධ සඳහා යුධමය දායකත්වය සැපයු අතර,
05 වන කුරුස යුද්ධයේදී ( 1217–1221 ) ඊජිප්තු Ayyubid Sultanate හමුදා ඉදිරියේ පරාජයවිය.
Frederick II රජු විසින් මෙහෙයවූ 06 කුරුස යුද්ධයේදී ( 1228–1229 ) Hermann von Salza ග්‍රෑන්ඩ් මාස්ටර් වරයා යටතේ සටන් වැදුණු ටූටෝනික් නයිට් වරු ජයග්‍රහණය ලැබිය.
07 / 08 සහ 09 වන කුරුස යුද්ධ සඳහා ටූටෝනික් නයිට් වරු ප්‍රබල දායකත්වයක් නොදුන් අතර ඒ සමයන් හිදී ටූටෝනික් වරු ප්‍රශියන් යුද්ධය සඳහා
දායකත්වය ලබා දිනි.
( Prussian Crusade ). ප්‍රශියන් වරු යනු බෝල්ටික් කලාපයේ ජීවත් වුනු ගෝත්‍ර වේ.
මේ ටූටෝනික් වරු ශු. රෝම අධිරාජ්‍යය සහ ඉස්ලාම් කලීෆාව අතර පැවතුනු කුරුස යුද්ධ වලට අමතරව ශු. රෝම අධිරාජ්‍යයේ වෙනත් පරිවාර යුද්ධ සඳහාද සක්‍රීය දායකත්වයක් ලබා දිනි.

ක්‍රි; ව 1291 දී ඒක්‍රා හි වැටීම හෙවත් Siege of Acre (1291) ජෙරුසලම සැරසන් මම්ලුක් වරුන් විසින් යටත් කර ගැනීමත් සමග,
ශු.රෝම අධිරාජ්‍යය සහ ඉස්ලාම් රාජ්‍යයන් අතර සියවස් දෙකක් පුරාවට දිවුණු කුරුස යුද්ධය නිමාවට පත් විය.


Siege of Acre (1291) ජෙරුසලම සැරසන් මම්ලුක් වරුන් විසින් යටත් කර ගැනීම


මේ ඉතිහාසය මීට වඩා වෙනස් ආකාරයකින් ලියවීමට ඉඩ තිබුණු එක් කරුණක් මම මෙහි දක්වන්නම්.

පෘතුවි ඉතිහාසයේ ගොඩබිමින් විශාලතම අධිරාජ්‍ය තැනු ගෙන්ගිස් ඛාන් ගේ මොන්ගොල් අධිරාජ්‍යය ක්‍රි:ව 13 වන සියවසේ සීඝ්‍රයෙන් චීන දේශ සීමාවේ සිට යුරෝපය පුරා පැතිරෙමින්,
තම අනසක පැතිරෙව් නමුත් 1260 දී සැරසන් මම්ලුක් වරුන් අතින් ගලීලයේදී පරාජයට පත් විය.
මේ පරාජය කුරුස පාර්ශවයට තදින්ම බලපෑ කාරණාවකි.
මොන්ගොල් අධිරාජ්‍යය එදා පරාජය නොවුනා නම් ඉතිහාසය වෙනත්ම හැරවුම් ලක්ෂ්‍යයකට දිශානති වන්නට ඉඩ තිබුණි.

ශු. කුරුස යුද්ධ වලට අමතරව ටූටෝනික් වරු තවත් විශාල යුධ සංග්‍රාම වලට දායකත්වයක් ලබා දුන් නමුත් ඒවා සියල්ල එකින් එක මෙහි ගෙනහැර දැක්වීම අනවශ්‍ය යයි සිතමි.
කොයිහැටි වෙතත් ටූටෝනික් නිකාය විසින් මේ යුද්ධ වලදී උපයා ගත් ධනස්කන්ධය අති මහත්ය.

State of the Teutonic Order

ආගමික නිකායකින් ආරම්භ වුවත් සැබවින්ම ටූටෝනික් ඉතිහාසයම ලියැවී ඇත්තේ යුද්ධ සහ ආක්‍රමණ මතිනි.
වර්තමාන බෝල්ටික් මුහුද ආශ්‍රිත රටවල් වන පෝලන්තය, එස්තෝනියාව, ලැටිවියාව, ලිතුවේනියාව වැනි රටවල් අතීතයේ ප්‍රශියාව ලෙස හැඳින්විණි.
ටූටෝනික් වරු කිහිප අවස්ථාවකම ප්‍රශියාවේ බලය තහවුරු කර ගැනීමට උත්සහ කලත් ඒවා ව්‍යර්ථ විය.

1224 දී ජර්මානු රජු වූ Frederick II ශු. රෝම අධිරාජ්‍යයා විසින් ප්‍රශියාවේ කොටස් ජර්මානු රාජධානියට ඈඳා ගෙන ඒවා ශු. රෝම අධිරාජ්‍යයේ
කොටස් බවට නිල වශයෙන් තහවුරු කොට එවකට පාප් වරයාගේ ( Pope Honorius III ) යටතට පවරා ගැනිණි.
ක්‍රි;ව 1230 දී මුළු ප්‍රශියාවම යටත් කර ගැනීමේ යුධ මෙහෙයුම ටූටෝනික් වරුන් විසින් ආරම්භ කෙරුණි.
එතැන් සිට සියවස් 03 කාලයක් යුද්ධ සහ ආක්‍රමණ මතින් ටූටෝනික් වරු මුළු ප්‍රශියාවම යටත් කරගෙන ශු. රෝම අධිරාජ්‍යය යටතේ පාලනය කෙරුණි.


State of the Teutonic Order යටතේ අල්ලා ගත් ප්‍රශියානු භුමිය


සියවස් ගණනාවක් තිස්සේ බලයෙන් සහ අධිරාජ්‍යත්වයෙන් මත් වී සිටි යුරෝපයත් කතෝලික පල්ලියත් රෝමානු කතෝලික ධර්මය පැහැදිලි ලෙසම
විකෘති සහ අනන්‍ය ලෙස වෙනස් මගකට යොමුකරලීම නිසා කතෝලික දහමට අභියෝගයක් පල්ලිය තුලින්ම බිහි විය.
1517 දී ජර්මානු පූජකයෙකු වූ මාර්ටින් ලුතර් ( Martin Luther ) විසින් කතෝලික ධර්මයේ සිදුවිය යුතු සංශෝධන ඉදිරිපත් කිරීමත් සමග මේ අභියෝගය කරලියට ප්‍රවිෂ්ඨ විය. එතනින් පසු ලුතේරියන් ධර්මය ප්‍රචලිත විය.කතෝලික ධර්මය කොටස් වලට බිඳීම ආරම්භ වුයේ ඉන් පසුවය.





මාර්ටින් ලූතර් සහ ලුතෙරියානු ධර්මයේ සලකුණ ( Luther's rose )


මේ සමයේදී ටූටෝනික් වරුන්ට එරෙහිව පෝලන්ත රජු විසින් යුධ ප්‍රකාශ කෙරිණි. Polish-Teutonic War (1519–1521)
එවකට ග්‍රෑන්ඩ් මාස්ටර් වරයා වුනු Albert of Brandenburg-Ansbach විසින් ලුතේරියන් දහම වැළඳ ගැනීමත් සමග ටූටෝනික් බලය ප්‍රශියාවෙන් නිමා වුනු අතර,ඔහු ප්‍රශියාවේ ඩියුක් වරයා ලෙස පත් විය.( Duke of Prussia. )
පෝලන්තය ඇතුළු බහුතරයක් ප්‍රශියානු රටවල් ලුතේරියන් දහම වැළඳ ගත්තේය.


Albert, Duke of Prussia

මෙයින් පසු ටූටෝනික් නිකායේ හමුදාමය තත්වය ගිලිහුණු අතර, ශු රෝමානු අධිරාජ්‍යයේ අවසානය තෙක් ආගමික නිකායක් ලෙස කටයුතු කෙරුණි.
ප්‍රශියානු ලුතේරියන්කරණයෙන් පසු කතෝලිකයන්ට පමණක් විවෘත ව තිබුණු ටූටෝනික් නිකාය ප්‍රොතෙස්තන්ත සහ ලුතේරියන් ආගමිකයන්ට ද විවෘත විය.
1806 දී නැපෝලියන් අධිරාජ්‍යයා විසින් යුරෝපය යටත් කොට 1809 දී ටූටෝනික් නිකාය විසුරුවා හැරියේය.නමුත් සීමිත ටූටෝනික් නයිට් වරු පිරිසක් විසින් ඔස්ට්‍රියාවේ ටූටෝනික් නිකාය පවත්වාගෙන ගිය අතර දෙවන ලෝක යුද්ධයට මුල් වූ හිට්ලර් ගේ නාසි පක්ෂය විසින් ටූටෝනික් නිකාය තහනම් කෙරුණි.
නමුත් යුද්ධයෙන් පසු නැවතත් ජර්මනිය, පෝලන්තය සහ ඔස්ට්‍රියාවේදී නැවතත් ටූටෝනික් නිකාය ආරම්භ කල අතර වර්තමානයේදීත් එය ආගමික සහ
සමාජ සේවා සපයන ආගමික නිකායක් ලෙස පවතී.

ටූටෝනික් නිකායේ ප්‍රධාන මුලස්ථාන වල විකාශනය

ක්‍රි:ව 1192 දී ජෙරුසලමේ Acre වලින් ඇරඹි ටූටොනික නිකාය ඉන්පසු ඉතාලියේ වැනිසියටත්, පෝලන්තයේ Marienburg වලටත්, ඉන්පසු ප්‍රශියාවටත් ( Königsberg - මෙය වර්තමාන රුසියාවට අයත්ය. ) ඉන්පසු ජර්මනිය හරහා වර්තමානයේ ඔස්ට්‍රියාවේ වියානා නුවරට ත් වශයෙන් වෙනස් විනි.
ඒවා පිලිවෙලින් වර්ෂ අනුකුලව පහත දක්වා ඇත.

Acre (1192–1291)
Venice (1291–1309)
Marienburg (1309–1466)
Königsberg (1466–1525)
Mergentheim (1525–1809)
Vienna (1809 – present)

වර්තමානයේ මෙහි ග්‍රෑන්ඩ් මාස්ටර් වරයා Grand Master - Frank Bayard නම් පුජකයාය.


Marienburg (1309–1466) Malbork Castle in Poland


Königsberg Castle - මෙය වර්තමානයේ රුසියාවට අයත්ය



Mergentheim teutonic castle & museum


ඔස්ට්‍රියාවේ වියානා නුවර වර්තමාන ටූටෝනික් නිකායේ දේවස්ථානය

ජර්මනියේ, ඔස්ට්‍රියාවේ, පෝලන්තයේ වැනි රටවල අදටත් දක්නට ඇති ඉපැරණි බලකොටු සහ දේවස්ථාන බොහොමයක් ටූටෝනික නිකාය විසින් ගොඩනගන ලද ඒවාය.

මේ ටූටෝනික් නයිට් වරුන්ගේ ඉතිහාසය පිලිබඳ කෙටි සටහන් විස්තරයකි..
සිංහල පාඨකයන් වෙනුවෙන් ටූටෝනික් වරු පිලිබඳ ලියවුනු ලිපි සොයා ගැනීම අපහසු නිසා මේ ලිපිය ලියන්නට සිත් විය.

තොරතුරු ලබා දීමේදී මාගේ ඥාති සොයුරිය ලබා දුන් උපකාරය ස්තුතිපූර්වකව මතක් කර සිටිමි.
තොරතුරු සහ ඡායාරුප විකිපීඩියා ඇතුළු අන්තර්ජාලයෙනි.
සටහන මා විසිනි.

Last edited by Dodo Mahaththaya; 02-02-2019 at 10:32 PM.
Reply With Quote
 
Page generated in 0.04032 seconds with 9 queries