සඳ මත පා තැබීම බොරුවක්ද? ඇත්ත කතාව දැනගන්න...
පසුගියදා සඳ මත ප තැබූ ප්රථම මිනිසා ලෙස සැලකෙන නීල් අර්ම්ස්ටෝන්ග් නම් ඇමෙරිකානුවා දහස් ගණනකගේ ගෞරවය මද අවසන් ගමන් ගියා.
නමුත් 1960 වර්ෂයේ සිදු වුනු සඳට ගොදබසීමේ මෙහෙයුම පිලිබඳ වාද විවාද කරලියට එන්නේ මේ අතරෙයි. ඉතින් මේ thread එක start කරන්න හිතුවේ අර අරම්ස්ට්රොන්ග් ට අගෞරවයක් කරන්න හෝ සඳට ගොදබසිමේ මෙහෙයුම පෞද්ගලිකව බොරු කියල කියන්න නෙමෙයි, මෙහෙයුම බොරුයි කියල කියන්න පුළුවන් තරමේ සාක්ෂි මේ වනවිට සොයාගෙන තියෙන බව පෙන්වන්න සහ එළකිරියේ ඉන්න මේ සම්බන්දව නොදත් අයට ඒ ගැන කරුණු ටිකක් කියල දාන්නයි.
ප්රධාන පෙලේ සාක්ෂි ගොඩනැගී ඇත්තේ සඳ මතදී ගත ඡායාරුප නිසයි.
1) සඳ මත වායුගෝලයක් නැත්නම් american කොඩිය ලෙල දෙන්නේ කොහොමද? මේ කොඩිය ලෙල දෙන හැටි දැක්කම නම් හිතෙන්නේ එක පොළොවේ ගහල තියෙන එකක් කියල.
2) ඡායාරුපයේ පෙනෙන කෙනාගේ හෙල්මෙට් එකෙන් තවත් අයෙකු පෙනෙනවා. සඳ මත එක වරකට පා තබා සිටියේ මිනිසුන් දෙදෙනෙකු පමණයි. ඔවුන් දෙදෙනාවම ඡායාරුපයෙන් පෙන්වනවා. නමුත් ඡායාරුපය ගත කෙනෙකු හෝ camera එකක් නම් පෙනෙන්ට නැහැ. එසේ නම් මෙය ගත්තේ කොහොමද?
3) ඡායාරුපයේ පෙනෙන්ට තියෙන මොඩියුලය තිරස්ව කිසිදු බාධාවක් නැතිව පෘෂ්ටය මත ගොඩ බස්සවා තියෙනවා. දුවිලි බිඳක්වත් නංවන්නේ නැතිව ඉතාම අලංකාර විදිහට මෙහෙම ගොඩබස්සවන්නේ කොහොමද? මෙය පොළොවේදී සිදු උනානම් දුවිලි වලාවක් නංවමින්, පොළොවේ විශාල ආවාටයක් හාරාගෙන තමයි පොලොවට ගොඩබස්සන්නේ. හදේදී මේ තත්ත්වය මීටත් වඩා වැඩි විය යුතුයි නේද?
4) ඉනිමගක් අලවා ගෙන සිටින ඕල්දරින් මෙහි ඉතාම පැහැදිලිව දර්ශනය වෙනවා. යානයේ සෙවනැල්ලෙන් අවට සියල්ලක්ම වැසි තිබියදී මොහුව පමණක් ඉතාම දීප්තිමත්ව පෙනෙන්නේ කොහොමද? සමහර අය කියන දෙයක් තමයි මෙම ඡායාරුප වල සෙවනැලි වල අසාමාන්ය ස්වබාවය ගැන. ඒවා එකකට එකක් සමාන්තර වෙන්නේ නැහැ. ඒවා දර්ශනය වෙන්නේ ආලෝකය කිහිප දිශාවකින්ම පැමිණෙන ආකාරයටයි. මෙය ගොඩක් සමාන වෙන්නේ Studio එකක ඇති ආලෝක ප්රබව වලට.
5) මෙහි දැක්වෙන පා සටහන් ඉතාම පැහැදිලි තියුණු ඒවා. ඒවා ඇති කරන්න පුළුවන් ගොඩක් වෙලාවට තෙත් වැල්ලක. නමුත් සඳේ ජලය නැහැ. එහෙනම් මේවා මෙපමණ තියුණු උනේ කොහොමද?
6) තවත් අය කියන දෙයක් තමයි, අබ්යවකාශයේ ඉතාම විශාල දුරක් නැරඹිය හැකි හබල් වැනි දුරේක්ෂ වලින් ගත් ඡායාරුප වල සඳ මත එදා පිහිටු වනු ලැබූ කිසිදු උපකරණයක අංශු මාත්රයක් පවා නොපෙනෙන බවයි.
7) මෙහි වම් පස ඇති ආලෝක ලප ඇතැම් විට studio එකක ආලෝක ධාරාවන්ගෙන් පැමිණෙන ඒවා බවයි ඇතැම් අය සලකන්නේ.
අප්රකට සාක්ෂි වනුයේ,
8) පෘතුවි වායුගෝලයෙන් පිට ඇත අබවකාශය නිරතුරුවම දරුණු සුර්ය විකිරණ වලට නිරාවරණය වෙලයි තියෙන්නේ. මෑතකදී හබල් දුරේක්ෂයේ දෝෂ නිරාකරණය කල අබ්යවකෂ ගාමින් පවා ආරක්ෂා උනේ පෘතුවියේ Van Allen නම් ආරක්ෂක වළල්ලෙන්. නමුත් සඳ ඇත්තේ මිට සැතපුම් 240,000 ඇත පෙර සදහන් වළල්ලෙන් බොහෝ ඈතෙක . නාසා ආයතනයේ වැඩ කරන එක්තරා scientist කෙනෙක් කියන්නේ මේ විකිරණ වලින් බේරෙන්න නම් 2m තරම් ගනකම ලෝහ ආවරණයක් අවශ්ය බවයි. නමුත් යානයේ සිට මිනිසුන් සඳ මතට රැගෙන ගියා මොඩියුලය සාදා තිබුනේ යයි පවසන්නේ එතරම් ගනකම් නොවන heavy duty aluminium වලින්ලු. එසේ නම් එම මිනිසුන් සුර්ය විකිරණ වලින් අළු නොවී හිටියේ කෙදේද?
9) සඳ මතදී ගත් සැම චයරුපයක්ම ඉතාම උසස් ගනයේ ඡායාරුපයි. ඒවා සැම එකක්ම ඇදවීම්, බොද වීම නැති, හරියාකාරව focus වුනු පින්තුර වෙනවා. අනෙක එසේ ඡායාරුප ගැනීමට මිනිසෙකුගේ සහය අනිවාර්යෙන්ම අවශ්ය වෙන නිසා ඒ සැම එකක්ම යානය මගින් ගත් ඒවා යයිද කියන්නත් බැහැ. අත ආවරණ දමාගෙන එවැනි ඉහල ගනයේ ඡායාරුප අර්මස්ට්රොන්ග් හා ඔල්ද්රින් විසින් ගත්තේ කොහොමද?
10) සඳට මිනිසෙකු යව මේ වනවිට වසර 40 කට වැඩ ගත වී තිබුනත් තවත් කිසිදු අවස්ථාවක අමෙරිචාව ඒ සදහා නැවතත් ඉදිරිපත් වෙන්නේ නැත්තේ අයි?
***********************************************************************
කරුණු කාරණා මෙහෙම උනත් Amaricava නම් එක එල්ලේම කියා සිටින්නේ තමන් හඳට මිනිසෙකු යැවු බවයි.
මන් දැන් දාල තියෙන ඒවාට වඩා තව ගොඩක් කරුණු තියෙනවා එත් ඉතින් type කරන්න ගියාම තමයි පන යන්නේ. ඒ ටිකත් ඉඩ තියෙන වෙලාවක shape එකේ දාන්නම් කට්ටියට බලාගන්න.
වැඩේ හොඳයි කියල හිතෙනවනම් REP දුන්නට පවු නා හොදේ..
පසුගියදා සඳ මත ප තැබූ ප්රථම මිනිසා ලෙස සැලකෙන නීල් අර්ම්ස්ටෝන්ග් නම් ඇමෙරිකානුවා දහස් ගණනකගේ ගෞරවය මද අවසන් ගමන් ගියා.
නමුත් 1960 වර්ෂයේ සිදු වුනු සඳට ගොදබසීමේ මෙහෙයුම පිලිබඳ වාද විවාද කරලියට එන්නේ මේ අතරෙයි. ඉතින් මේ thread එක start කරන්න හිතුවේ අර අරම්ස්ට්රොන්ග් ට අගෞරවයක් කරන්න හෝ සඳට ගොදබසිමේ මෙහෙයුම පෞද්ගලිකව බොරු කියල කියන්න නෙමෙයි, මෙහෙයුම බොරුයි කියල කියන්න පුළුවන් තරමේ සාක්ෂි මේ වනවිට සොයාගෙන තියෙන බව පෙන්වන්න සහ එළකිරියේ ඉන්න මේ සම්බන්දව නොදත් අයට ඒ ගැන කරුණු ටිකක් කියල දාන්නයි.
ප්රධාන පෙලේ සාක්ෂි ගොඩනැගී ඇත්තේ සඳ මතදී ගත ඡායාරුප නිසයි.
1) සඳ මත වායුගෝලයක් නැත්නම් american කොඩිය ලෙල දෙන්නේ කොහොමද? මේ කොඩිය ලෙල දෙන හැටි දැක්කම නම් හිතෙන්නේ එක පොළොවේ ගහල තියෙන එකක් කියල.
2) ඡායාරුපයේ පෙනෙන කෙනාගේ හෙල්මෙට් එකෙන් තවත් අයෙකු පෙනෙනවා. සඳ මත එක වරකට පා තබා සිටියේ මිනිසුන් දෙදෙනෙකු පමණයි. ඔවුන් දෙදෙනාවම ඡායාරුපයෙන් පෙන්වනවා. නමුත් ඡායාරුපය ගත කෙනෙකු හෝ camera එකක් නම් පෙනෙන්ට නැහැ. එසේ නම් මෙය ගත්තේ කොහොමද?
3) ඡායාරුපයේ පෙනෙන්ට තියෙන මොඩියුලය තිරස්ව කිසිදු බාධාවක් නැතිව පෘෂ්ටය මත ගොඩ බස්සවා තියෙනවා. දුවිලි බිඳක්වත් නංවන්නේ නැතිව ඉතාම අලංකාර විදිහට මෙහෙම ගොඩබස්සවන්නේ කොහොමද? මෙය පොළොවේදී සිදු උනානම් දුවිලි වලාවක් නංවමින්, පොළොවේ විශාල ආවාටයක් හාරාගෙන තමයි පොලොවට ගොඩබස්සන්නේ. හදේදී මේ තත්ත්වය මීටත් වඩා වැඩි විය යුතුයි නේද?
4) ඉනිමගක් අලවා ගෙන සිටින ඕල්දරින් මෙහි ඉතාම පැහැදිලිව දර්ශනය වෙනවා. යානයේ සෙවනැල්ලෙන් අවට සියල්ලක්ම වැසි තිබියදී මොහුව පමණක් ඉතාම දීප්තිමත්ව පෙනෙන්නේ කොහොමද? සමහර අය කියන දෙයක් තමයි මෙම ඡායාරුප වල සෙවනැලි වල අසාමාන්ය ස්වබාවය ගැන. ඒවා එකකට එකක් සමාන්තර වෙන්නේ නැහැ. ඒවා දර්ශනය වෙන්නේ ආලෝකය කිහිප දිශාවකින්ම පැමිණෙන ආකාරයටයි. මෙය ගොඩක් සමාන වෙන්නේ Studio එකක ඇති ආලෝක ප්රබව වලට.
5) මෙහි දැක්වෙන පා සටහන් ඉතාම පැහැදිලි තියුණු ඒවා. ඒවා ඇති කරන්න පුළුවන් ගොඩක් වෙලාවට තෙත් වැල්ලක. නමුත් සඳේ ජලය නැහැ. එහෙනම් මේවා මෙපමණ තියුණු උනේ කොහොමද?
6) තවත් අය කියන දෙයක් තමයි, අබ්යවකාශයේ ඉතාම විශාල දුරක් නැරඹිය හැකි හබල් වැනි දුරේක්ෂ වලින් ගත් ඡායාරුප වල සඳ මත එදා පිහිටු වනු ලැබූ කිසිදු උපකරණයක අංශු මාත්රයක් පවා නොපෙනෙන බවයි.
7) මෙහි වම් පස ඇති ආලෝක ලප ඇතැම් විට studio එකක ආලෝක ධාරාවන්ගෙන් පැමිණෙන ඒවා බවයි ඇතැම් අය සලකන්නේ.
අප්රකට සාක්ෂි වනුයේ,
8) පෘතුවි වායුගෝලයෙන් පිට ඇත අබවකාශය නිරතුරුවම දරුණු සුර්ය විකිරණ වලට නිරාවරණය වෙලයි තියෙන්නේ. මෑතකදී හබල් දුරේක්ෂයේ දෝෂ නිරාකරණය කල අබ්යවකෂ ගාමින් පවා ආරක්ෂා උනේ පෘතුවියේ Van Allen නම් ආරක්ෂක වළල්ලෙන්. නමුත් සඳ ඇත්තේ මිට සැතපුම් 240,000 ඇත පෙර සදහන් වළල්ලෙන් බොහෝ ඈතෙක . නාසා ආයතනයේ වැඩ කරන එක්තරා scientist කෙනෙක් කියන්නේ මේ විකිරණ වලින් බේරෙන්න නම් 2m තරම් ගනකම ලෝහ ආවරණයක් අවශ්ය බවයි. නමුත් යානයේ සිට මිනිසුන් සඳ මතට රැගෙන ගියා මොඩියුලය සාදා තිබුනේ යයි පවසන්නේ එතරම් ගනකම් නොවන heavy duty aluminium වලින්ලු. එසේ නම් එම මිනිසුන් සුර්ය විකිරණ වලින් අළු නොවී හිටියේ කෙදේද?
9) සඳ මතදී ගත් සැම චයරුපයක්ම ඉතාම උසස් ගනයේ ඡායාරුපයි. ඒවා සැම එකක්ම ඇදවීම්, බොද වීම නැති, හරියාකාරව focus වුනු පින්තුර වෙනවා. අනෙක එසේ ඡායාරුප ගැනීමට මිනිසෙකුගේ සහය අනිවාර්යෙන්ම අවශ්ය වෙන නිසා ඒ සැම එකක්ම යානය මගින් ගත් ඒවා යයිද කියන්නත් බැහැ. අත ආවරණ දමාගෙන එවැනි ඉහල ගනයේ ඡායාරුප අර්මස්ට්රොන්ග් හා ඔල්ද්රින් විසින් ගත්තේ කොහොමද?
10) සඳට මිනිසෙකු යව මේ වනවිට වසර 40 කට වැඩ ගත වී තිබුනත් තවත් කිසිදු අවස්ථාවක අමෙරිචාව ඒ සදහා නැවතත් ඉදිරිපත් වෙන්නේ නැත්තේ අයි?
***********************************************************************
කරුණු කාරණා මෙහෙම උනත් Amaricava නම් එක එල්ලේම කියා සිටින්නේ තමන් හඳට මිනිසෙකු යැවු බවයි.
මන් දැන් දාල තියෙන ඒවාට වඩා තව ගොඩක් කරුණු තියෙනවා එත් ඉතින් type කරන්න ගියාම තමයි පන යන්නේ. ඒ ටිකත් ඉඩ තියෙන වෙලාවක shape එකේ දාන්නම් කට්ටියට බලාගන්න.
වැඩේ හොඳයි කියල හිතෙනවනම් REP දුන්නට පවු නා හොදේ..
