ප්ලාස්ටික් ඇසුරුම් නිවැරදිව කියවමු....
ලොව භාවිතා වන ප්ලාස්ටික් වර්ග සිය ගණනකි. එහෙත් සාමාන්යයෙන් නිතර වෙළඳපලේ දක්නට ලැබෙන ප්ලාස්ටික් ඇසුරුම් වර්ග 7 කට අයත් වේ.
සාමාන්යයෙන් ප්ලාස්ටික් ඇසුරුමක පහළ කොටසේ එය කුමන වර්ගයට අයත් දැයි දක්වා ඇත. මේ ආකාරයේ සංකේතයක් ඔබට දකගත හැකිවේ.
PETE / PET නමින් මෙම වර්ගය හැඳින්වේ.
භාවිතා වන්නේ පළතුරු යුෂ බෝතල්, සෝඩා බෝතල්, පානීය ජල බෝතල්, විවිධ සිරප් වර්ග අඩංගු බෝතල්, සමහර ආහාර ද්රව්ය ඇසුරුම්, එළවළු තෙල් බෝතල් ආදියේය.
මෙය ඉතා විෂ අඩු ප්ලාස්ටික් වර්ගයකි. වඩාත්ම බහුල ලෙස භාවිතා වන රෙසින් වර්ගයයි. මෙය ප්රතිචක්රීකරණය කිරීම පහසුය.
නිශ්පාදන වියදම අඩුය, ඝනත්වයෙන් අඩුය, විනිවිද පෙනෙන සුළුය.
PETG යන්නෙන් හැදින්වෙන්නේ polyethylene terephthalate glycolයන නමයි. මෙයද පළමු වර්ගයටම අයත් වේ. මෙය තැලීම් වලට ඔරොත්තු දෙන ඉතා පැහැදිළි ප්ලාස්ටික් වර්ගයකි. සේදුම් කාරක, බෙහෙත් සිරප් වර්ග ආදිය ඇසිරීමට යොදා ගනී.
HDPE නමින් මෙම වර්ගය හැඳින්වේ.
භාවිතා වන්නේ සේදුම් කාරක, ශැම්පූ වර්ග, මෝටර් ඔයිල්, කිරි බෝතල්, සුවඳ විලවුන්, සෙල්ලම් බඩු, යෝගට් කෝප්ප ආදිය සඳහාය.
බොහෝවිට විනිවිද නොපෙනෙන ස්වභාවයක් ඇත. වර්ණ ගන්වන ලද හා වර්ණ රහිත ලෙස මේවා ඇත. මෙහි වර්ණ ගන්වන ලද ප්ලාස්ටික් ප්රතිචක්රීකරණය කිරීම අපහසුය.
PETE වලට පසු වඩාත්ම බහුල ලෙස භාවිතා වන රෙසින වර්ගයයි.
සැ. යු. - ප්ලාස්ටික් බෑග් සාදන්නන් ඇතැම් විට මෙම වර්ගය සඳහා භාවිතා කරන්නේ පහත සංකේතයයි.
අප කවුරුත් දන්නා PVC යනු මේ වර්ගයයි.
දැඩි බව, රසායන ද්රව්ය වලට ඔරොත්තු දෙන ස්වභාවය, ඉරු එළියට ඔරොත්තු දීම ආදිය මෙහි ලක්ෂණ වේ.
විවිධ කර්ටන් වර්ග, මස් හා චීස් ආවරණ, පයිප්ප, ඉදිකිරීමේ ද්රව්ය, සෙල්ලම් බඩු, වයර් ආවරණ, එන්නත් ටියුබ ආදියට යොදයි.
වඩාත්ම විශ සහිත ප්ලාස්ටික් වර්ගයයි. නිශ්පාදනයේදී මෙන්ම ඉවත් කිරීමේදීද විශ ද්රව්ය පරිසරයට මුසු වේ. දැවීමේදී පිළිකා කාරක ද්රව්ය පිටවේ.
ක්රම ක්රමයෙන් ආහාර ද්රව්ය සඳහා මෙහි භාවිතය සීමා වෙමින් පවතින්නේ මෙම ලක්ෂණ නිසාය.
එහෙත් තවදුරටත් නැතිව බැරි වර්ගයකි.
LDPEනමින් මෙම වර්ගය හැඳින්වේ.
භාවිතා වන්නේ ශොපින් බෑග්, පරිඝණක කේසින් වල, CD හා DVD ආවරණ වල සහ සමහර බෝතල් වලය.
මෙය තුන් වන වර්ගය තරම් අවදානම් නැත.
නමුත් සමහර රටවල මෙම වර්ගයේ අසුරණ තහනම් කර ඇත.
නම්යශීලී ශක්තිමත් බව නිසා තාප ආවරණ අවශ්ය තැන් වල භාවිතා වේ. විද්යුත් උපාංග වල හා වයර් ආවරණ වලද යොදයි.
සැ. යු. - ප්ලාස්ටික් බෑග් සාදන්නන් ඇතැම් විට මෙම වර්ගය සඳහා භාවිතා කරන්නේ පහත සංකේතයයි.
මෙයටද වඩා මෞලික ඝනත්වයෙන් අඩු වර්ගයක් වන low low density polyethylene ප්ලාස්ටික් බෑග් සාදන්නන් ඇතැම් විට යොදා ගනී. මෙහි සංකේතය නම්-
PP නමින් මෙම වර්ගය හැඳින්වේ. අවම ඝනත්වය සහිත වර්ගයයි.
ඉහළ උෂ්ණත්වයකට ඔරොත්තු දේ.
භාවිතා වන්නේ බෙහෙත් බෝතල්, යෝගට් කෝප්ප, බෝතල් මූඩි, පරීක්ෂණාගාර භාජන, උණුසුම් ආහාර රඳවන ඇසුරුම් ආදියටයි.
විශ ගතිය ඉතා අඩු වර්ගයක් ලෙස සැලකෙතත් මේ පිළිබඳ තවමත් පරීක්ෂණ සිදුවේ.
PS නමින් මෙම වර්ගය හැඳින්වේ.
තාපයට ඔරොත්තු දීම අඩුය. භාවිතා වන්නේ පාවිච්චි කර ඉවත දැමිය හැකි කෝප්ප වර්ග, දීසි වර්ග, බිත්තර රඳවන, CD රඳවන ආදියටයි.
මෙහි අඩංගු Styreneනම් ද්රව්යයේ පිළිකා කාරක ස්වභාවය තවමත් පරීක්ෂණ මට්ටමින් ඇත.
ඉහත වර්ග හයට අයත් නොවන සියල්ල මෙම සංකේතයෙන් දැක්වේ.
උදා- polycarbonate bottles නම් බෝතල් වර්ගය - මෙහි ශරීරයට අහිතකර bisphenol-A නම් රසායනය අඩංගු වන නිසා භාවිතයෙන් ඉවත් වෙමින් පවතී. විශාල පානීය ජල බෝතල් (ලීටර් 20වැනි )භාවිතා කරන්නේ මෙම වර්ගයයි.
නමුත් ශාක අනුසාරයෙන් සාදන ලද දිරාපත් වන ප්ලාස්ටික් වර්ගද මෙම සංකේතයටම අයත් වේ. මේවා පරිසර හිතකාමීය.
ප්රයෝජනවත් වුනා නම් Comment එකක් දාලා යන්න...
ලොව භාවිතා වන ප්ලාස්ටික් වර්ග සිය ගණනකි. එහෙත් සාමාන්යයෙන් නිතර වෙළඳපලේ දක්නට ලැබෙන ප්ලාස්ටික් ඇසුරුම් වර්ග 7 කට අයත් වේ.
සාමාන්යයෙන් ප්ලාස්ටික් ඇසුරුමක පහළ කොටසේ එය කුමන වර්ගයට අයත් දැයි දක්වා ඇත. මේ ආකාරයේ සංකේතයක් ඔබට දකගත හැකිවේ.
1. Polyethylene Terephthalate (PETE or PET, andPETG)
PETE / PET නමින් මෙම වර්ගය හැඳින්වේ.
භාවිතා වන්නේ පළතුරු යුෂ බෝතල්, සෝඩා බෝතල්, පානීය ජල බෝතල්, විවිධ සිරප් වර්ග අඩංගු බෝතල්, සමහර ආහාර ද්රව්ය ඇසුරුම්, එළවළු තෙල් බෝතල් ආදියේය.
මෙය ඉතා විෂ අඩු ප්ලාස්ටික් වර්ගයකි. වඩාත්ම බහුල ලෙස භාවිතා වන රෙසින් වර්ගයයි. මෙය ප්රතිචක්රීකරණය කිරීම පහසුය.
නිශ්පාදන වියදම අඩුය, ඝනත්වයෙන් අඩුය, විනිවිද පෙනෙන සුළුය.
PETG යන්නෙන් හැදින්වෙන්නේ polyethylene terephthalate glycolයන නමයි. මෙයද පළමු වර්ගයටම අයත් වේ. මෙය තැලීම් වලට ඔරොත්තු දෙන ඉතා පැහැදිළි ප්ලාස්ටික් වර්ගයකි. සේදුම් කාරක, බෙහෙත් සිරප් වර්ග ආදිය ඇසිරීමට යොදා ගනී.
2. High Density Polyethylene (HDPE)
HDPE නමින් මෙම වර්ගය හැඳින්වේ.
භාවිතා වන්නේ සේදුම් කාරක, ශැම්පූ වර්ග, මෝටර් ඔයිල්, කිරි බෝතල්, සුවඳ විලවුන්, සෙල්ලම් බඩු, යෝගට් කෝප්ප ආදිය සඳහාය.
බොහෝවිට විනිවිද නොපෙනෙන ස්වභාවයක් ඇත. වර්ණ ගන්වන ලද හා වර්ණ රහිත ලෙස මේවා ඇත. මෙහි වර්ණ ගන්වන ලද ප්ලාස්ටික් ප්රතිචක්රීකරණය කිරීම අපහසුය.
PETE වලට පසු වඩාත්ම බහුල ලෙස භාවිතා වන රෙසින වර්ගයයි.
සැ. යු. - ප්ලාස්ටික් බෑග් සාදන්නන් ඇතැම් විට මෙම වර්ගය සඳහා භාවිතා කරන්නේ පහත සංකේතයයි.
3. Polyvinyl Chloride (PVC, sometimes V)
අප කවුරුත් දන්නා PVC යනු මේ වර්ගයයි.
දැඩි බව, රසායන ද්රව්ය වලට ඔරොත්තු දෙන ස්වභාවය, ඉරු එළියට ඔරොත්තු දීම ආදිය මෙහි ලක්ෂණ වේ.
විවිධ කර්ටන් වර්ග, මස් හා චීස් ආවරණ, පයිප්ප, ඉදිකිරීමේ ද්රව්ය, සෙල්ලම් බඩු, වයර් ආවරණ, එන්නත් ටියුබ ආදියට යොදයි.
වඩාත්ම විශ සහිත ප්ලාස්ටික් වර්ගයයි. නිශ්පාදනයේදී මෙන්ම ඉවත් කිරීමේදීද විශ ද්රව්ය පරිසරයට මුසු වේ. දැවීමේදී පිළිකා කාරක ද්රව්ය පිටවේ.
ක්රම ක්රමයෙන් ආහාර ද්රව්ය සඳහා මෙහි භාවිතය සීමා වෙමින් පවතින්නේ මෙම ලක්ෂණ නිසාය.
එහෙත් තවදුරටත් නැතිව බැරි වර්ගයකි.
4. Low Density Polyethylene (LDPE)
LDPEනමින් මෙම වර්ගය හැඳින්වේ.
භාවිතා වන්නේ ශොපින් බෑග්, පරිඝණක කේසින් වල, CD හා DVD ආවරණ වල සහ සමහර බෝතල් වලය.
මෙය තුන් වන වර්ගය තරම් අවදානම් නැත.
නමුත් සමහර රටවල මෙම වර්ගයේ අසුරණ තහනම් කර ඇත.
නම්යශීලී ශක්තිමත් බව නිසා තාප ආවරණ අවශ්ය තැන් වල භාවිතා වේ. විද්යුත් උපාංග වල හා වයර් ආවරණ වලද යොදයි.
සැ. යු. - ප්ලාස්ටික් බෑග් සාදන්නන් ඇතැම් විට මෙම වර්ගය සඳහා භාවිතා කරන්නේ පහත සංකේතයයි.
මෙයටද වඩා මෞලික ඝනත්වයෙන් අඩු වර්ගයක් වන low low density polyethylene ප්ලාස්ටික් බෑග් සාදන්නන් ඇතැම් විට යොදා ගනී. මෙහි සංකේතය නම්-
5. Polypropylene (PP)
PP නමින් මෙම වර්ගය හැඳින්වේ. අවම ඝනත්වය සහිත වර්ගයයි.
ඉහළ උෂ්ණත්වයකට ඔරොත්තු දේ.
භාවිතා වන්නේ බෙහෙත් බෝතල්, යෝගට් කෝප්ප, බෝතල් මූඩි, පරීක්ෂණාගාර භාජන, උණුසුම් ආහාර රඳවන ඇසුරුම් ආදියටයි.
විශ ගතිය ඉතා අඩු වර්ගයක් ලෙස සැලකෙතත් මේ පිළිබඳ තවමත් පරීක්ෂණ සිදුවේ.
6. Polystyrene (PS)
PS නමින් මෙම වර්ගය හැඳින්වේ.
තාපයට ඔරොත්තු දීම අඩුය. භාවිතා වන්නේ පාවිච්චි කර ඉවත දැමිය හැකි කෝප්ප වර්ග, දීසි වර්ග, බිත්තර රඳවන, CD රඳවන ආදියටයි.
මෙහි අඩංගු Styreneනම් ද්රව්යයේ පිළිකා කාරක ස්වභාවය තවමත් පරීක්ෂණ මට්ටමින් ඇත.
7. Other
ඉහත වර්ග හයට අයත් නොවන සියල්ල මෙම සංකේතයෙන් දැක්වේ.
උදා- polycarbonate bottles නම් බෝතල් වර්ගය - මෙහි ශරීරයට අහිතකර bisphenol-A නම් රසායනය අඩංගු වන නිසා භාවිතයෙන් ඉවත් වෙමින් පවතී. විශාල පානීය ජල බෝතල් (ලීටර් 20වැනි )භාවිතා කරන්නේ මෙම වර්ගයයි.
නමුත් ශාක අනුසාරයෙන් සාදන ලද දිරාපත් වන ප්ලාස්ටික් වර්ගද මෙම සංකේතයටම අයත් වේ. මේවා පරිසර හිතකාමීය.
ප්රයෝජනවත් වුනා නම් Comment එකක් දාලා යන්න...
Last edited:
