මානසික රෝග නැතිකිරීමට
උන්මාද විශාදය (Bipolar Disorder ) වැළඳීමට හේතු මොනවාද?
මෙම තත්වයට බලපාන හේතු තවම නිශ්චිත ලෙස සොයාගෙන නැත. කෙසේ වෙතත් පර්යේෂණ හරහා පහත කරුණු අනාවණය වේ.
එය පාරම්පරික රෝගයකි. පාරිසරික සාධක වලට වඩා ජානමය බලපෑම් වැඩි බව කියවේ.
සිතේ ස්වභාවයේ පාලනය කරන මොළයේ පද්ධතීන් හි වෙනස් වීමක්ද මීට බලපෑ හැකිය. උන්මාද විශාදය (Bipolar Disorder ) බොහෝවිට ඖෂධ මඟින් පාලනය කළ හැකි වනුයේ මේ හේතුවෙන් විය හැක.
මානසික ආතතිය, කායික රෝග ආදිය ද මීට බලපෑ හැක.
විශාදය
විශාද තත්වය අපට විවිධ කාලයන්හිදී අත්විදීමට සිදුවු තත්වයක් විය හැක. එමගින් අපේ ජීවිතයේ ප්රශ්නහදුනා ගැනීමට උදව් කරයි.
නමුත්
නමුත් සායනික විශාදය සහ උන්මාද විශාදය වඩාත් නරකය. එය අපේ සාමාන්ය ජීවිතයේ විවිධ ප්රශ්න ඇති කිරීම සඳහා හේතුවේ. ඔබ විශාද තත්වයට පත් වුවහොත් මෙවැනි වෙනස්කම් හදුනා ගත හැක.
චිත්තවේගීමය
කිසිම ස්ථානයකට යාමට ඇති අකමැත්ත
හේතුවක් නැතිව අඩන්නට සිතීම
කිසිම දෙයකට කැමති නොවීම
කිසිම දෙයකින් සතුටු නොවීම
චංචල,වික්ෂිප්ත සිතුවිලි
වැඩකට නැති හැගීම් සහ බලාපොරොත්තු
නිතරම දැඩි වේදනාවකින් පසුවීම
සියදිව නසා ගැනීමට සිතීම
සිතුවිලි
ධනාත්මකව සිතීමේ නොහැකියාව
සරල තීරණ හෝ ගැනීමට නොහැකි වීම
එක අරමුණ සිටීමට නොහැකි වීම
ශාරීරික
කෑම අරුචිය සහ කෙට්ටු වීම
නිදා ගැනීමේ අපහසුතා
උදෑසනින්ම අවධිවීම
අධික මහන්සිය
මල බද්ධය
ලිංගික ක්රියාකාරකම් වලින් ඉවත් වීම
හැසිරීමේ
යමක් ආරම්භ කිරීමට හෝ අවසන් කිරීමට ඇති අපහසුව
වැඩිපුර ඇඩීම සහ අඩන්නට සිතීම
පිටස්තර පුද්ගලයන් හමුවීම ප්රතික්ෂේප කිරීම
උන්මාදය (Mania)
සර්ව සුභවාදී ඉතා හොඳ හැගීමකි.මෙමගින් ඔබගේ හැගීම් සහ තීරණ වේගවත් බලපෑමක් ඇති කරයි. මෙම තත්වය තුළදී ජීවිතය පිළිබඳව පුද්ගලයන් අමුතු විදිහට සිති හැක,වැරදි තීරණ,අනෙක් අය අපහසුතාවයට පත් කරන හැසිරම්,හානිකරවන සහ භායානක ලෙස හැසිරීම් ඇති වේ. විශාදය මෙන් මෙය ඔබගේ ජීවිතය අපහසුතාවයට පත් කළ හැක. මෙම තත්වය දිගු කාලයක් පැවතීම පුද්ගලජීවිතයේ සබධතා සහ කාර්යයන් සඳහා බලපෑම් කරයි.මෙය ඉතා උග්ර තත්වයට පත් වු විට Hypomania ලෙස හදුන්වයි.
ඔබ උන්මාද තත්වයට පත් වුවහොත් මෙවැනි වෙනස්කම් හදුනා ගත හැක.
චිත්තවේගීමය
දැඩි සතුට
ඔබගේ අදහස් අනෙක් අය හුවමාරු කර ගැනීමට අකමැති වු විට කේන්ති යාම
සාමාන්ය දේවල් පවා ඉතා වැදගත් දේවල් ලෙස සිතීම
සිතුවිලි
පිරිපුන් නව සිතුවිලි
ඉක්මනින් එක් අදහසක සිට තවත්අදහසකට මාරු වීම
අනෙක් අයට නොඇසෙන ශබ්ද ඇසීම
හැසිරීමේ
යථාර්ථවාදී නොවන විශාල සැලසුම්
ඉක්මන් ක්රියාකාරීත්වය
අසාමාන්ය සිතුවිලි
ඉක්මන් සිතුවිලි
නොසැලකිලිමත් ලෙස මුදල් වියදම් කිරීම
නොසැලකිලිමත් ලෙස අන් අය විවේචනය
තත්වයේ මධ්යම අවස්ථාවේ සිටින විට ඔබට ඔබගේ යහලුවන්ට සහ පවුලේ අයට මෙවැනි වෙනස්කම් හදුනා ගැනීමට අපහසුය. මෙම තත්වය පෙන්වා දීමට ගියහොත් කේන්ති යාමට ඉඩ ඇත.මෙම තත්වය වර්ධනයවනවිට එදිනෙදා සිද්ධි සහ අනෙක් අයගේ හැගීම් තේරුම් ගැනීමට නොහැකි වේ.
මානසික රෝගී ලක්ෂණ
උන්මාදය සහ විශාදය උග්ර තත්වයට පත් වු විට මානසික රෝගී ලක්ෂණ වර්ධනය වේ.
උන්මාදය - ඔබ ඉන්නේ මහත් වු බලාපොරොත්තු සහිතව විශේෂිත පරමාර්ථයකින් හෝ විශේෂ බලයකින් යුක්තවය.
විශාදය - විශාල වරදකාරී හැගීමකින් සිටි.
එසේම අසාමාන්ය විස්වාස සමහර විට මායාමය දර්ශන වේ. නමුත් මේවා ඇසීමට, ආග්රාහනය කිරීමට,දැනීමට හෝ දැකීමට පුලුවන. නමුත් මේවා සත්ය නොවේ.
ප්රතිකාර
සිතේ ඇතිවන මනෝභාවය පාලනය කිරීම සඳහා උත්සාහ කළ යුතුය.එවිට මේනියා සහ විශාදය පැමිණීම පාලනය වේ.ඒ සඳහා
මනෝභාවය ස්ථිරව පවත්වා ගැනීම
මේනියා සහ විශාදය සඳහා ප්රතිකාර කිරීම කළ යුතු
ස්වයං නිර්නය (Self-monitoring)
සිතේ ඇතිවන මනෝභාවය න්හි වෙනස්කම් ඔබට කලින්ම හඳුනා ගත හැක. මෙම මනෝභාවයන්ලියා තැබීමට පොතක් භාවිත කිරීම මගින් මෙම තත්වයන් හදුනා ගැනීමට උදව් වේ.
Knowledge
පුලුවන් තරම් ඔබගේ රෝගීත්වය පිළිබඳව සොයා බැලීම සහ එයට කල හැක්කේ මොනවාද යන්න සොයා බැලීම.
ආතතිය (Stress)
ආතතිමය අවස්ථා මගහැරීමට උත්සාහ කල යුතුය. එය උන්මාදය හෝ විශාදය ට හේතු කාරකයක් විය හැකිය කරයි.CD,DVDභාවිතය මගින් ලිහිල් කිරීමේ අභ්යාස කළ හැක,නැතහොත් ලිහිල් කිරීමේ කණ්ඩායමකට එකතු විය හැක. සායනික මනෝ විද්යාඥයකුගෙන් මේ සඳහා උදව් ලබා ගත හැක.
සම්බන්ධතා (Relationships)
විෂාදය සහ මේනියාව පවුලේ අයට සහ යහලුවන්ට විශාල පීඩාවක් ගෙන ආ හැක.මෙම රෝගී තත්වය හොඳ වු පසු නැවත සම්බන්ධතා ඇතිකර ගත යුතුය.ඔබ සුවවු පසු ඔබේ වැදගත් අයට රෝගී තත්වය පිළිබඳව පැවසි යුතුය.එවිට ඔවුන් ඔබ වෙනුවෙන් කල හැකි දේතේරුම් ගනු ඇත.
ක්රියාකාරකම් (Activities)
ඔබේ ජීවිතයේ වැඩ සහ විවේකය සහ සබධතා ඔබේ පවුලේ අය සහ යහලුවන් සමග බෙදා ගන්න උත්සාහ කරන්න.ඔබ හුගක් කාර්ය බහුල වුවහොත් ඔබ මැනික් තත්වයට පත් කරවයි.ඔබට රැකියාවක නිරත විය හැකි නම් ස්වෙච්ඡා ආයතනයක හෝ සේවය කිරීමට බලන්න.
ව්යායාම (Exercise)
සතියකට තුන් සැරයක් පමණ විනාඩි 20 ක් ව්යායාමයෙහි යෙදෙන්න.
විනෝදය (Fun)
ඔබගේ ජීවිතයට අර්ථයක් ලබා දෙන සතුට දැනෙන දෙයක් නිතිපතා කිරීමට පුරුදු වන්න.
ප්රතිකාර (Continue with medication)
ඔබේ වෛද්යවරයා පවසන තුරු දිගටම බෙහෙත් පාවිච්චි කරන්න.
ත්රේඩ් එක හොදනම් දන්නවා නෙ කරන්න ඔනෙ දෙ?? රෙප් තමා ඔනෙ කරන්නෙ මමත් මානසික රෝග හැදිලා හොදවෙච්ච කෙනෙක්
උන්මාද විශාදය (Bipolar Disorder ) වැළඳීමට හේතු මොනවාද?
මෙම තත්වයට බලපාන හේතු තවම නිශ්චිත ලෙස සොයාගෙන නැත. කෙසේ වෙතත් පර්යේෂණ හරහා පහත කරුණු අනාවණය වේ.
එය පාරම්පරික රෝගයකි. පාරිසරික සාධක වලට වඩා ජානමය බලපෑම් වැඩි බව කියවේ.
සිතේ ස්වභාවයේ පාලනය කරන මොළයේ පද්ධතීන් හි වෙනස් වීමක්ද මීට බලපෑ හැකිය. උන්මාද විශාදය (Bipolar Disorder ) බොහෝවිට ඖෂධ මඟින් පාලනය කළ හැකි වනුයේ මේ හේතුවෙන් විය හැක.
මානසික ආතතිය, කායික රෝග ආදිය ද මීට බලපෑ හැක.
විශාදය
විශාද තත්වය අපට විවිධ කාලයන්හිදී අත්විදීමට සිදුවු තත්වයක් විය හැක. එමගින් අපේ ජීවිතයේ ප්රශ්නහදුනා ගැනීමට උදව් කරයි.
නමුත්
නමුත් සායනික විශාදය සහ උන්මාද විශාදය වඩාත් නරකය. එය අපේ සාමාන්ය ජීවිතයේ විවිධ ප්රශ්න ඇති කිරීම සඳහා හේතුවේ. ඔබ විශාද තත්වයට පත් වුවහොත් මෙවැනි වෙනස්කම් හදුනා ගත හැක.
චිත්තවේගීමය
කිසිම ස්ථානයකට යාමට ඇති අකමැත්ත
හේතුවක් නැතිව අඩන්නට සිතීම
කිසිම දෙයකට කැමති නොවීම
කිසිම දෙයකින් සතුටු නොවීම
චංචල,වික්ෂිප්ත සිතුවිලි
වැඩකට නැති හැගීම් සහ බලාපොරොත්තු
නිතරම දැඩි වේදනාවකින් පසුවීම
සියදිව නසා ගැනීමට සිතීම
සිතුවිලි
ධනාත්මකව සිතීමේ නොහැකියාව
සරල තීරණ හෝ ගැනීමට නොහැකි වීම
එක අරමුණ සිටීමට නොහැකි වීම
ශාරීරික
කෑම අරුචිය සහ කෙට්ටු වීම
නිදා ගැනීමේ අපහසුතා
උදෑසනින්ම අවධිවීම
අධික මහන්සිය
මල බද්ධය
ලිංගික ක්රියාකාරකම් වලින් ඉවත් වීම
හැසිරීමේ
යමක් ආරම්භ කිරීමට හෝ අවසන් කිරීමට ඇති අපහසුව
වැඩිපුර ඇඩීම සහ අඩන්නට සිතීම
පිටස්තර පුද්ගලයන් හමුවීම ප්රතික්ෂේප කිරීම
උන්මාදය (Mania)
සර්ව සුභවාදී ඉතා හොඳ හැගීමකි.මෙමගින් ඔබගේ හැගීම් සහ තීරණ වේගවත් බලපෑමක් ඇති කරයි. මෙම තත්වය තුළදී ජීවිතය පිළිබඳව පුද්ගලයන් අමුතු විදිහට සිති හැක,වැරදි තීරණ,අනෙක් අය අපහසුතාවයට පත් කරන හැසිරම්,හානිකරවන සහ භායානක ලෙස හැසිරීම් ඇති වේ. විශාදය මෙන් මෙය ඔබගේ ජීවිතය අපහසුතාවයට පත් කළ හැක. මෙම තත්වය දිගු කාලයක් පැවතීම පුද්ගලජීවිතයේ සබධතා සහ කාර්යයන් සඳහා බලපෑම් කරයි.මෙය ඉතා උග්ර තත්වයට පත් වු විට Hypomania ලෙස හදුන්වයි.
ඔබ උන්මාද තත්වයට පත් වුවහොත් මෙවැනි වෙනස්කම් හදුනා ගත හැක.
චිත්තවේගීමය
දැඩි සතුට
ඔබගේ අදහස් අනෙක් අය හුවමාරු කර ගැනීමට අකමැති වු විට කේන්ති යාම
සාමාන්ය දේවල් පවා ඉතා වැදගත් දේවල් ලෙස සිතීම
සිතුවිලි
පිරිපුන් නව සිතුවිලි
ඉක්මනින් එක් අදහසක සිට තවත්අදහසකට මාරු වීම
අනෙක් අයට නොඇසෙන ශබ්ද ඇසීම
හැසිරීමේ
යථාර්ථවාදී නොවන විශාල සැලසුම්
ඉක්මන් ක්රියාකාරීත්වය
අසාමාන්ය සිතුවිලි
ඉක්මන් සිතුවිලි
නොසැලකිලිමත් ලෙස මුදල් වියදම් කිරීම
නොසැලකිලිමත් ලෙස අන් අය විවේචනය
තත්වයේ මධ්යම අවස්ථාවේ සිටින විට ඔබට ඔබගේ යහලුවන්ට සහ පවුලේ අයට මෙවැනි වෙනස්කම් හදුනා ගැනීමට අපහසුය. මෙම තත්වය පෙන්වා දීමට ගියහොත් කේන්ති යාමට ඉඩ ඇත.මෙම තත්වය වර්ධනයවනවිට එදිනෙදා සිද්ධි සහ අනෙක් අයගේ හැගීම් තේරුම් ගැනීමට නොහැකි වේ.
මානසික රෝගී ලක්ෂණ
උන්මාදය සහ විශාදය උග්ර තත්වයට පත් වු විට මානසික රෝගී ලක්ෂණ වර්ධනය වේ.
උන්මාදය - ඔබ ඉන්නේ මහත් වු බලාපොරොත්තු සහිතව විශේෂිත පරමාර්ථයකින් හෝ විශේෂ බලයකින් යුක්තවය.
විශාදය - විශාල වරදකාරී හැගීමකින් සිටි.
එසේම අසාමාන්ය විස්වාස සමහර විට මායාමය දර්ශන වේ. නමුත් මේවා ඇසීමට, ආග්රාහනය කිරීමට,දැනීමට හෝ දැකීමට පුලුවන. නමුත් මේවා සත්ය නොවේ.
ප්රතිකාර
සිතේ ඇතිවන මනෝභාවය පාලනය කිරීම සඳහා උත්සාහ කළ යුතුය.එවිට මේනියා සහ විශාදය පැමිණීම පාලනය වේ.ඒ සඳහා
මනෝභාවය ස්ථිරව පවත්වා ගැනීම
මේනියා සහ විශාදය සඳහා ප්රතිකාර කිරීම කළ යුතු
ස්වයං නිර්නය (Self-monitoring)
සිතේ ඇතිවන මනෝභාවය න්හි වෙනස්කම් ඔබට කලින්ම හඳුනා ගත හැක. මෙම මනෝභාවයන්ලියා තැබීමට පොතක් භාවිත කිරීම මගින් මෙම තත්වයන් හදුනා ගැනීමට උදව් වේ.
Knowledge
පුලුවන් තරම් ඔබගේ රෝගීත්වය පිළිබඳව සොයා බැලීම සහ එයට කල හැක්කේ මොනවාද යන්න සොයා බැලීම.
ආතතිය (Stress)
ආතතිමය අවස්ථා මගහැරීමට උත්සාහ කල යුතුය. එය උන්මාදය හෝ විශාදය ට හේතු කාරකයක් විය හැකිය කරයි.CD,DVDභාවිතය මගින් ලිහිල් කිරීමේ අභ්යාස කළ හැක,නැතහොත් ලිහිල් කිරීමේ කණ්ඩායමකට එකතු විය හැක. සායනික මනෝ විද්යාඥයකුගෙන් මේ සඳහා උදව් ලබා ගත හැක.
සම්බන්ධතා (Relationships)
විෂාදය සහ මේනියාව පවුලේ අයට සහ යහලුවන්ට විශාල පීඩාවක් ගෙන ආ හැක.මෙම රෝගී තත්වය හොඳ වු පසු නැවත සම්බන්ධතා ඇතිකර ගත යුතුය.ඔබ සුවවු පසු ඔබේ වැදගත් අයට රෝගී තත්වය පිළිබඳව පැවසි යුතුය.එවිට ඔවුන් ඔබ වෙනුවෙන් කල හැකි දේතේරුම් ගනු ඇත.
ක්රියාකාරකම් (Activities)
ඔබේ ජීවිතයේ වැඩ සහ විවේකය සහ සබධතා ඔබේ පවුලේ අය සහ යහලුවන් සමග බෙදා ගන්න උත්සාහ කරන්න.ඔබ හුගක් කාර්ය බහුල වුවහොත් ඔබ මැනික් තත්වයට පත් කරවයි.ඔබට රැකියාවක නිරත විය හැකි නම් ස්වෙච්ඡා ආයතනයක හෝ සේවය කිරීමට බලන්න.
ව්යායාම (Exercise)
සතියකට තුන් සැරයක් පමණ විනාඩි 20 ක් ව්යායාමයෙහි යෙදෙන්න.
විනෝදය (Fun)
ඔබගේ ජීවිතයට අර්ථයක් ලබා දෙන සතුට දැනෙන දෙයක් නිතිපතා කිරීමට පුරුදු වන්න.
ප්රතිකාර (Continue with medication)
ඔබේ වෛද්යවරයා පවසන තුරු දිගටම බෙහෙත් පාවිච්චි කරන්න.
ත්රේඩ් එක හොදනම් දන්නවා නෙ කරන්න ඔනෙ දෙ?? රෙප් තමා ඔනෙ කරන්නෙ මමත් මානසික රෝග හැදිලා හොදවෙච්ච කෙනෙක්
එළ, වැදගත් කරුණු ටිකක්. 
ඔක්කොම කියෙව්වෙ නෑ ටිකක් කියෙව්ව. 
පස්සෙ කියවන්නම් ඉතුරුව. 
