බුෂ්මන්වරු (අප්රිකාවේ කලහාරි කාන්තාරයේ
බුෂ්මන්වරු (අප්රිකාවේ කලහාරි කාන්තාරයේ දඩයක්කාරයෝ)
මානව ලක්ෂණ නීග්රොයිඩ් ලෙස හදුන්වන නීග්රෝවරුන්ට සමානය.ශරීරයෙන් නීග්රෝවරුන්ට සමානකම් ඇති අතර මුහුණේ නීග්රෝ
ලක්ෂණ ඇත.නෙරාගිය කට,පෙරළුණු මහත තොල්,පළල් විවෘත ඇස් නොමැත.ස්ත්රීන්ගේ නිතඹ ස්ථුලතාවය කැපීපෙනයි.
වැසි අඩු ,දේශගුණික වශයෙන් කටුක නිරිතදිග අප්රිකාවේ උතුරු දිගින් පිහිටි ප්රදේශවල සහ අප්රිකානු සංගමයේ වයඹ කොටසේ
ජීවත් වෙති.වර්තමානයේ නැමීබියාව,සිම්බාබ්වේ,දකුණු අප්රිකානු කලාපයට අයත්වේ.ඔරේන්ජ් ගංඟාවට උතුරින් කාන්තාර පරිසරයේ වර්ෂාව අගල් 1-8 අතර කටුක පරිසරයේ ජීවත්වේ.ජල ප්රශ්නය උග්රවන අතර ගං පතුල් සහ වගුරුබිම් ආශ්රිතව ජලය රඳාපවතී.
බුෂ්මන්වරු දඩයමට විශේෂ නිපුණතාවක් දක්වන අතර ජිරාෆ්,පැස්බරා,අලි,රයිනෝසිරස්,හිපපොටේමස්,මුව,ගෝන්න ු,
කොටි,දිවි,සිංහ,සිවල්,මැඩියෝ,මීමැස්සෝ,පළගැටියෝ දඩයම් කරයි.20-100 අතර කණ්ඩායමක් ලෙස දඩයමේ
යෙදෙයි.ආහාර වස්ත්ර ඇතුළු මූලික අවශ්යතා දඩයමෙන් සපයාගනී.ආහාරද්රව්ය අඩුවීම මත වෙනත් ප්රදේශවලට සංක්රමණයවේ.
පදිංචිය,කූඩාරම් ආදිය කණ්ඩායමේ වැඩිමහල් තැනැත්තා විසින් තේරීම,තීරණය කිරීම සිදුවේ.
කාන්තාවන් කුඩා කණ්ඩායම් ලෙස සුළු දඩයමේ යෙදේ.ඉබ්බන්,තලගොයි,මැඩියව්,කටුස්සන් ඔවුන්ලග් දඩයමට අයත්වේ.
පිරිමින් දඩයම් බල්ලන් ගෙනයන අතර ඊතල තුඩට විෂපොවා ඇත.සත්තු එකතුවන ලවන බිම්,ජලාශ වැනි ස්ථානවල දඩයම් කරයි.
ඇඳුම් භාවිතය ඉතාම අඩු අතර පිරිමි ත්රිකෝණාකාර අමුඩ රෙද්දක් සහ ස්ත්රිය ඉදිරිපස පෙර වැස්මක් වැනි හතරැස් රෙදි කැබැල්ලක්
ඉන ළඟින් එල්ලාගනී.ස්ත්රියගේ ප්රධාන වස්ත්රය වන්නේ "කැරස්" නම් සාටකයයි.මෙය ද්රව්ය ගෙනයාමට භාවිතා කරන අතර දකුණු
උරහිස සහ ඉනවටා ගැටගසන මෙහි දරුවා,ජලය,ආහාර වර්ග ගෙනයයි.
බුෂ්මන්වරු භාණ්ඩ හුවමාරුවට සම්බන්ධ අතර ඇතැම්විට බලෙන් වෙනත් ප්රදේශවලට ඇතුළුවීම හෝ අන්අය මැරීම නිසා ගෝත්රික
සටන් ඇතිවේ.දඩයමේ සාර්ථකතාවයට ඇදහිලි,පැරණි විශ්වාස පවත්වති.
සැමි ප්රජාව( සප්මි දේශයේ ආදිවාසීන්)
සැමි ප්රජාව,සප්මි දේශයේ ආදිවාසී ජනතාව වන අතර උතුරු ස්වීඩනය,නෝර්වේ,පින්ලන්තය,රුසියාවේ කෝලා අර්ධද්වීපය වැනි
පුළුල් ප්රදේශයක පැතිරසිටියි.සැමි ප්රජාව යුරෝපනයේ විශාලම ආදිවාසී ජන කොටසයි.භාෂාව sami වන අතර එය
Finno-urgic ලෙස වර්ග කරයි.මුළු ජනසංඛ්යාව 8500 පමණවේ.
වෙරළබඩ සහ අභ්යන්තරයේ මසුන් දඩයම,සත්ව ලෝම සඳහා සතුන් දඩයම,බැටළු පාලනය වැනි ජීවනෝපායන් ඇති අතර
පිනිමුවන් රංචු පාලනය ඒ අතරින් ප්රධානවේ.
පුරාවිද්යාත්මක සාක්ෂි අනුව ඔනිගා විල සහ ලැඩෝගා විල වටා දකුණු වෙරළේ ක්රි.පූ.8000 සිට ජීවත් වූ බව එක් අදහසක් වන
අතර සමහරු සැමිවරුන්ගේ ඉතිහාසය වසර 2500 නොඉක්මවන බව දක්වයි.
ඓතිහාසික ලේඛනවල සැමිවරු,වනාන්තර සැමි,කඳු සැමි,ගංඟා සැමි,නැගෙනහිර සැමි ලෙස වර්ග කර තිබුණි.රැකියාවන් අනුව
ඔවුන්ව වර්ග කර ඇත.
පිනිමුවන් සැමිවරු- 10%ප්රමාණයක් මෙම රැකියාවේ යෙදෙයි.
මුහුදු සැමිවරු -මසුන් ඇල්ලීම සහ සුළු ප්රමාණයෙන් ගොවිතැන් කරයි.
පිනිමුවන් රංචු පාලනයේ නොයෙදෙන සැමිවරු - මුහුද ආශ්රිතව ජීවත් නොවේ.බහුතරයක් සිටී.
අතීතයේදී සැමිවරුන්ට සැප්මි ප්රදේශයට වඩා විශාල ප්රදේශයක පිනිමුවන් රංචු පාලනයට,මසුන් මැරීමට,දඩයමට රාජ්යයන්
ඉඩ දී තිබුණු අතර ස්ථාවර ජනාවාස සහ නිවාස පිහිටුවීමටත්,ආරක්ෂක සහ ආර්ථික කටයුතු නිසාද දේශසීමා සහ මායිම් ගැටළු
ඇතිවී තිබේ.ස්වීඩනය හා නෝර්වේ අතර 1751දී දේශසීමා තීරණය වුවත් සැමිවරුන්ගේ සාම්ප්රදායික අයිතිය අයිතිය ආරක්ෂා කිරීමට
ඔවුන් බැඳීසිටියි.
නූතනයේ මස් සහ සම් ලබාගැනීමට පිනිමුවන් ඇතිකරයි.සම් ඇසුරින් විවිධ අත්කම් භාණ්ඩ නිෂ්පාදනය කරයි.තාක්ෂණික දියුණුව
සමඟ හිමමත යාහැකි ස්කූටර්,සමහරවිට හෙලිකොප්ටර් පිනිමුවන් ඇතිකිරීමට යොදාගනී.
යාන්ත්රීකරණය වූ වන විද්යාව,ජල විදුලි බලාගාර,කැණීම් මධ්යස්ථාන සාම්ප්රදායික සැමි ජීවනෝපායන් වන පිනිමුවන් රංචු පාලනයට,
මසුන් මැරීමට,දඩයමට තර්ජනයකි.
සැමි ප්රජාවට වෙන්වූ පාර්ලිමේන්තුවක් නෝර්වේ,ස්වීඩන් වල ඇති අතර භාෂා අයිතිය,විවිධ සංස්කෘතික කටයුතු සඳහා රජයේ අනුග්රහය
සැමි ප්රජාවට හිමි අතර නවින රැකියා සඳහා නගරයට යොමුවන පිරිස වැඩිය.
බුෂ්මන්වරු (අප්රිකාවේ කලහාරි කාන්තාරයේ දඩයක්කාරයෝ)
මානව ලක්ෂණ නීග්රොයිඩ් ලෙස හදුන්වන නීග්රෝවරුන්ට සමානය.ශරීරයෙන් නීග්රෝවරුන්ට සමානකම් ඇති අතර මුහුණේ නීග්රෝ
ලක්ෂණ ඇත.නෙරාගිය කට,පෙරළුණු මහත තොල්,පළල් විවෘත ඇස් නොමැත.ස්ත්රීන්ගේ නිතඹ ස්ථුලතාවය කැපීපෙනයි.
වැසි අඩු ,දේශගුණික වශයෙන් කටුක නිරිතදිග අප්රිකාවේ උතුරු දිගින් පිහිටි ප්රදේශවල සහ අප්රිකානු සංගමයේ වයඹ කොටසේ
ජීවත් වෙති.වර්තමානයේ නැමීබියාව,සිම්බාබ්වේ,දකුණු අප්රිකානු කලාපයට අයත්වේ.ඔරේන්ජ් ගංඟාවට උතුරින් කාන්තාර පරිසරයේ වර්ෂාව අගල් 1-8 අතර කටුක පරිසරයේ ජීවත්වේ.ජල ප්රශ්නය උග්රවන අතර ගං පතුල් සහ වගුරුබිම් ආශ්රිතව ජලය රඳාපවතී.
බුෂ්මන්වරු දඩයමට විශේෂ නිපුණතාවක් දක්වන අතර ජිරාෆ්,පැස්බරා,අලි,රයිනෝසිරස්,හිපපොටේමස්,මුව,ගෝන්න ු,
කොටි,දිවි,සිංහ,සිවල්,මැඩියෝ,මීමැස්සෝ,පළගැටියෝ දඩයම් කරයි.20-100 අතර කණ්ඩායමක් ලෙස දඩයමේ
යෙදෙයි.ආහාර වස්ත්ර ඇතුළු මූලික අවශ්යතා දඩයමෙන් සපයාගනී.ආහාරද්රව්ය අඩුවීම මත වෙනත් ප්රදේශවලට සංක්රමණයවේ.
පදිංචිය,කූඩාරම් ආදිය කණ්ඩායමේ වැඩිමහල් තැනැත්තා විසින් තේරීම,තීරණය කිරීම සිදුවේ.
කාන්තාවන් කුඩා කණ්ඩායම් ලෙස සුළු දඩයමේ යෙදේ.ඉබ්බන්,තලගොයි,මැඩියව්,කටුස්සන් ඔවුන්ලග් දඩයමට අයත්වේ.
පිරිමින් දඩයම් බල්ලන් ගෙනයන අතර ඊතල තුඩට විෂපොවා ඇත.සත්තු එකතුවන ලවන බිම්,ජලාශ වැනි ස්ථානවල දඩයම් කරයි.
ඇඳුම් භාවිතය ඉතාම අඩු අතර පිරිමි ත්රිකෝණාකාර අමුඩ රෙද්දක් සහ ස්ත්රිය ඉදිරිපස පෙර වැස්මක් වැනි හතරැස් රෙදි කැබැල්ලක්
ඉන ළඟින් එල්ලාගනී.ස්ත්රියගේ ප්රධාන වස්ත්රය වන්නේ "කැරස්" නම් සාටකයයි.මෙය ද්රව්ය ගෙනයාමට භාවිතා කරන අතර දකුණු
උරහිස සහ ඉනවටා ගැටගසන මෙහි දරුවා,ජලය,ආහාර වර්ග ගෙනයයි.
බුෂ්මන්වරු භාණ්ඩ හුවමාරුවට සම්බන්ධ අතර ඇතැම්විට බලෙන් වෙනත් ප්රදේශවලට ඇතුළුවීම හෝ අන්අය මැරීම නිසා ගෝත්රික
සටන් ඇතිවේ.දඩයමේ සාර්ථකතාවයට ඇදහිලි,පැරණි විශ්වාස පවත්වති.
සැමි ප්රජාව( සප්මි දේශයේ ආදිවාසීන්)
සැමි ප්රජාව,සප්මි දේශයේ ආදිවාසී ජනතාව වන අතර උතුරු ස්වීඩනය,නෝර්වේ,පින්ලන්තය,රුසියාවේ කෝලා අර්ධද්වීපය වැනි
පුළුල් ප්රදේශයක පැතිරසිටියි.සැමි ප්රජාව යුරෝපනයේ විශාලම ආදිවාසී ජන කොටසයි.භාෂාව sami වන අතර එය
Finno-urgic ලෙස වර්ග කරයි.මුළු ජනසංඛ්යාව 8500 පමණවේ.
වෙරළබඩ සහ අභ්යන්තරයේ මසුන් දඩයම,සත්ව ලෝම සඳහා සතුන් දඩයම,බැටළු පාලනය වැනි ජීවනෝපායන් ඇති අතර
පිනිමුවන් රංචු පාලනය ඒ අතරින් ප්රධානවේ.
පුරාවිද්යාත්මක සාක්ෂි අනුව ඔනිගා විල සහ ලැඩෝගා විල වටා දකුණු වෙරළේ ක්රි.පූ.8000 සිට ජීවත් වූ බව එක් අදහසක් වන
අතර සමහරු සැමිවරුන්ගේ ඉතිහාසය වසර 2500 නොඉක්මවන බව දක්වයි.
ඓතිහාසික ලේඛනවල සැමිවරු,වනාන්තර සැමි,කඳු සැමි,ගංඟා සැමි,නැගෙනහිර සැමි ලෙස වර්ග කර තිබුණි.රැකියාවන් අනුව
ඔවුන්ව වර්ග කර ඇත.
පිනිමුවන් සැමිවරු- 10%ප්රමාණයක් මෙම රැකියාවේ යෙදෙයි.
මුහුදු සැමිවරු -මසුන් ඇල්ලීම සහ සුළු ප්රමාණයෙන් ගොවිතැන් කරයි.
පිනිමුවන් රංචු පාලනයේ නොයෙදෙන සැමිවරු - මුහුද ආශ්රිතව ජීවත් නොවේ.බහුතරයක් සිටී.
අතීතයේදී සැමිවරුන්ට සැප්මි ප්රදේශයට වඩා විශාල ප්රදේශයක පිනිමුවන් රංචු පාලනයට,මසුන් මැරීමට,දඩයමට රාජ්යයන්
ඉඩ දී තිබුණු අතර ස්ථාවර ජනාවාස සහ නිවාස පිහිටුවීමටත්,ආරක්ෂක සහ ආර්ථික කටයුතු නිසාද දේශසීමා සහ මායිම් ගැටළු
ඇතිවී තිබේ.ස්වීඩනය හා නෝර්වේ අතර 1751දී දේශසීමා තීරණය වුවත් සැමිවරුන්ගේ සාම්ප්රදායික අයිතිය අයිතිය ආරක්ෂා කිරීමට
ඔවුන් බැඳීසිටියි.
නූතනයේ මස් සහ සම් ලබාගැනීමට පිනිමුවන් ඇතිකරයි.සම් ඇසුරින් විවිධ අත්කම් භාණ්ඩ නිෂ්පාදනය කරයි.තාක්ෂණික දියුණුව
සමඟ හිමමත යාහැකි ස්කූටර්,සමහරවිට හෙලිකොප්ටර් පිනිමුවන් ඇතිකිරීමට යොදාගනී.
යාන්ත්රීකරණය වූ වන විද්යාව,ජල විදුලි බලාගාර,කැණීම් මධ්යස්ථාන සාම්ප්රදායික සැමි ජීවනෝපායන් වන පිනිමුවන් රංචු පාලනයට,
මසුන් මැරීමට,දඩයමට තර්ජනයකි.
සැමි ප්රජාවට වෙන්වූ පාර්ලිමේන්තුවක් නෝර්වේ,ස්වීඩන් වල ඇති අතර භාෂා අයිතිය,විවිධ සංස්කෘතික කටයුතු සඳහා රජයේ අනුග්රහය
සැමි ප්රජාවට හිමි අතර නවින රැකියා සඳහා නගරයට යොමුවන පිරිස වැඩිය.
