මිනිසාගේ හොඳම යහළුවන් ලෙස විරුදාවලිය ලද සුනඛයින් බොහෝ පිරිසකගේ ආදරය හිමිවන සතුන් කොටසක්.
බොහෝ නිවෙස්වල විවිධ වර්ගවල සුනඛයින් ඇතිකරනු දක්නට පුළුවන්.
ඇතැමුන් සුරතලයට ඇතිකරන නමුත් ආරක්ෂාව උදෙසා ද සුනඛයින් ඇති දැඩි කරන පිරිස් දුලබ වන්නේ නැහැ.
සුනඛයින් කෙරෙහි අප කෙතරම් ආදරය කළත් සුනඛ සපාකෑම් ද නිරන්තරයෙන් වාර්තාවනවා.
ජලභීතිකාව වැනි රෝග පැතිරීමේ අවධානම මෙන්ම සුනඛ සපාකෑම් නිසා බරපතල තත්ත්වයේ තුවාල සිදුවන අවස්ථා ද දකින්නට ලැබෙනවා.
සුනඛ සපාකෑමකින් සිදුවිය හැකි තුවාලයක බරපතලබව තීරණය වන්නට බොහෝ කරුණු බලපානවා.
විශේෂයෙන්ම සපා කා ඇත්තේ කුමන සුනඛ වර්ගය ද යන්න මෙම කරුණු අතර ප්රධාන යි.
එයට හේතුව වන්නේ විවිධ සුනඛ වර්ග අතරවන "සැපුම් බලය" (Bite Force) එකිනෙකට වෙනස් අගයන් ගැනීම යි.
වැඩිම සැපුම් බලය සහිත සුනඛයා නිශ්චිත වශයෙන් නම් කිරීම අසීරු කටයුත්තක් බව යි පැවසෙන්නේ.
කෙසේ වෙතත් වැඩිම සැපුම් බලයක් හිමි සුනඛ වර්ග 5ක් පිළිබඳව අපට මෙසේ කරුණු දැක්වීමට පුළුවන්.
“පිට් බුල්” යනු ලොව පුරාම ජනප්රිය සුනඛ වර්ගයක්.
ඇතැම්විට මොවුන් භයංකාර මෙන්ම රෞද්ර පෙනුමක් සහිත වීම එයට හේතුවන්නට පුලුවන්.
අතීතයේ බලුපොර තරග සඳහා ද පිට් බුල් වර්ගයේ සුනඛයින් භාවිත කර තිබෙනවා.
එමෙන්ම බොහෝ ඈත කාලයේ දී විවිධ සතුන්ගෙන් ආරක්ෂා වීම සඳහා ද මෙම වර්ගයේ සුනඛයින් ප්රයෝජනයට ගෙන තිබෙනවා.
වර්තමානයේ දී නම් පිට් බුල් වර්ගය එවැනි කටයුතුවලට එතරම් භාවිත වන්නේ නැති වුවත් ඔවුන් සතුව ඇති සහජ ආක්රමණශීලී ගුණාංග හේතුවෙන් කුඩා දරුවන් සහ මහළු පුද්ගලයින් නිරන්තරයෙන් පිට් බුල් ප්රහාරයන්ට ලක්වන බව යි පැවසෙන්නේ.
එමෙන්ම ඇතැම් පිට් බුල් සතුන් තමන්ගේම ස්වාමියා සපා කෑ අවස්ථා ද බොහෝ සුලබ බව වාර්තා වනවා.
විශේෂයෙන් මෙම සුනඛයින් කෝපයට පත් වූ අවස්ථාවල දී ඉතා ප්රවේශමෙන් කටයුතු කළ යුතු බව සුනඛ විශේෂඥයින් පවසනවා.
ශක්තිමත් හණුවලට හිමිකම් කියන පිට් බුල්ගේ සැපුම් බලය රාත්තල් 235ක් පමණවන බව සඳහන් වනවා.
“ජර්මන් ශෙපර්ඩ්” සහජයෙන්ම මනා කාය ශක්තියෙන් මෙන්ම මනා බුද්ධිමත් භාවයෙන් ද යුතු සුනඛ වර්ගයක්.
එමෙන්ම ඔවුන්ගේ ඉව කිරීමේ හැකියාව ද දිවීමේ වේගය ද ඉතා ඉහළයි.
මේ නිසාම අතීතයේ ජර්මන් ශෙපර්ඩ් සතුන් බොහෝ විට ගොවිපල සතුන් බලාගැනීමේ සුනඛයින් ලෙස යොදාගෙන තිබෙනවා.
වර්තමානයේ දී මොවුන් පොලිස් නිල සුනඛයින් ලෙස සෑම රටකම පාහේ භාවිත කෙරෙනවා.
රාත්තල් 238ක් පමණවන සැපුම් බලයක් ජර්මන් ශෙපර්ඩ් සුනඛයින් සතු වනවා.
“මස් මරන්නා” ලෙස ද හැඳින්වෙන “රොට්වයිලර්” සතුන් කෙතරම් භයානක ද යන්න එම අන්වර්ථ නාමයෙන්ම ඔබට පැහැදිලි වනු නියතයි.
එමෙන්ම සවිශක්තිමත් සුනඛ වර්ගයක්වන මොවුන් අතීතයේ කුඩා ප්රමාණයේ කරත්ත ඇදගෙන යාම සඳහා ද භාවිත කොට තිබෙනවා.
වර්තමානයේ දී රොට්වයිලර් සතුන් භාවිත වන්නේ පොලිස් නිල සුනඛයින් ලෙස සහ ආපදාවන්ට ලක්වූවන් බේරාගැනීමේ සුනඛයින් ලෙස යි.
හොඳින් පුහුණු නොකළ රොට්වයිලර් සුනඛයෙකු ඉතා භයානක සතෙකුවන බව යි සුනඛ විශේෂඥයින් සඳහන් කරන්නේ.
වසරකට ලොව පුරා වාර්තාවන විශාල ගණනක් වූ රොට්වයිලර් සපා කෑම් ප්රමාණය ඊට සාක්ෂි දරනවා.
පවුලේ සුරතලෙකු ලෙස රොට්වයිලර් වර්ගයේ සුනඛයෙකු ඇතිදැඩි කරනවා නම් එම සත්ත්වයා පිළිබඳ නිරන්තර විශේෂ අවධානයෙන් සිටීම අනිවාර්යය දෙයක් බව සුරතල් සතුන් පිළිබඳ විශේෂඥයින් අවධාරණය කරනවා.
උපතේදීම රොට්වයිලර් පැටවුන්ගේ වල්ගය කපා දැමීම සිරිතක් ලෙස සිදු කරනවා.
මෙම සුනඛයෙකුගේ සැපුම් බලය රාත්තල් 328ක් පමණ වූ අගයක් ගන්නවා.
සුනඛ වර්ග කිහිපයක මුසුවක් ලෙස “ඩෝබමන්” හැඳින්වෙනවා.
මෙම වර්ගයේ සුනඛ පැටවුන්ගේ ද උපතේදීම වලිගය සහ කන් කපා දැමීම සිරිතක්.
වැඩුණු ඩෝබමන් වර්ගයේ සුනඛයෙකුගේ සපාකෑමක් ඉතා දරුණුවන බවයි වාර්තා වන්නේ.
අනෙකුත් වර්ගවලට වඩා ඩෝබමන් සුනඛයින් මිනිසුන් සපා කෑමට විශේෂ නැඹුරුවක් බවතින බව යි විශේෂඥයින් පවසන්නේ.
ඩෝබමන් සපා කෑමට ලක්ව බරපතල තුවාල ලැබූවන් සිය ගණනක් වසරකට වාර්තාවන බව පැවසෙනවා.
පෙර සඳහන් කළ වර්ගය මෙන්ම ඩෝබමන් සතෙකු ඇතිදැඩි කරන්නන් සහ සුරතල් සතෙකු ලෙස ඩෝබමන් සතෙකු ඇති කිරීමට බලාපොරොත්තුවෙන් සිටින්නන් මෙම සුනඛයින් පිළිබඳ නිරන්තර විශේෂ අවධානය යොමු කළ යුතු වනවා.
රාත්තල් 600ක් තරම් ඉහල සැපුම් බලයක් ඩෝබමන් සතුයි.
ශක්තිමත්ම හණු සහිත සුනඛ වර්ගය ලෙස “මස්ටිෆ්” සතුන් බොහෝ සුනඛ විශේෂඥයින් විසින් හඳුන්වා දී තිබෙනවා.
මෙම වර්ගය ප්රමාණයෙන් ද විශාල යි.
ආදරණීය හදවතක් ඇති සුනඛ වර්ගයක් ලෙස මස්ටිෆ් සතුන් හැඳින්වෙන නමුත් විටෙක මුරණ්ඩු ගති ලක්ෂණ ද මොවුන් පෙන්වනවා.
එම මුරණ්ඩු ගති ලක්ෂණය නිසාම නිකරුනේ ප්රශ්ණ ඇතිකරගන්නා සුනඛ වර්ගයක් බවටයි මස්ටිෆ් සතුන් වර්ග කරන්නේ.
තම ස්වාමියා සමග සාමකාමීව සිටින මස්ටිෆ් සුනඛයින් සෑම විටම තම ස්වාමියා ආරක්ෂා කිරීමට බැඳී සිටනවා.
එම නිසාම නිවසට එන අමුත්තන් මොවුන්ගේ සපා කෑමට ලක්වෙන බව අමුතුවෙන් කිව යුතු නැහැ.
ශක්තිමත්ම හණු සහිත බවට විරුදාවලිය ලබන මොවුන්ගේ සැපුම් බලය රාත්තල් 552ක් පමණ අගයක් ගන්නවා.
http://sinhala.asianmirror.lk/2014-05-29-09-30-04/item/22909-dogs-bite-force
බොහෝ නිවෙස්වල විවිධ වර්ගවල සුනඛයින් ඇතිකරනු දක්නට පුළුවන්.
ඇතැමුන් සුරතලයට ඇතිකරන නමුත් ආරක්ෂාව උදෙසා ද සුනඛයින් ඇති දැඩි කරන පිරිස් දුලබ වන්නේ නැහැ.
සුනඛයින් කෙරෙහි අප කෙතරම් ආදරය කළත් සුනඛ සපාකෑම් ද නිරන්තරයෙන් වාර්තාවනවා.
ජලභීතිකාව වැනි රෝග පැතිරීමේ අවධානම මෙන්ම සුනඛ සපාකෑම් නිසා බරපතල තත්ත්වයේ තුවාල සිදුවන අවස්ථා ද දකින්නට ලැබෙනවා.
සුනඛ සපාකෑමකින් සිදුවිය හැකි තුවාලයක බරපතලබව තීරණය වන්නට බොහෝ කරුණු බලපානවා.
විශේෂයෙන්ම සපා කා ඇත්තේ කුමන සුනඛ වර්ගය ද යන්න මෙම කරුණු අතර ප්රධාන යි.
එයට හේතුව වන්නේ විවිධ සුනඛ වර්ග අතරවන "සැපුම් බලය" (Bite Force) එකිනෙකට වෙනස් අගයන් ගැනීම යි.
වැඩිම සැපුම් බලය සහිත සුනඛයා නිශ්චිත වශයෙන් නම් කිරීම අසීරු කටයුත්තක් බව යි පැවසෙන්නේ.
කෙසේ වෙතත් වැඩිම සැපුම් බලයක් හිමි සුනඛ වර්ග 5ක් පිළිබඳව අපට මෙසේ කරුණු දැක්වීමට පුළුවන්.
- පිට් බුල්
“පිට් බුල්” යනු ලොව පුරාම ජනප්රිය සුනඛ වර්ගයක්.
ඇතැම්විට මොවුන් භයංකාර මෙන්ම රෞද්ර පෙනුමක් සහිත වීම එයට හේතුවන්නට පුලුවන්.
අතීතයේ බලුපොර තරග සඳහා ද පිට් බුල් වර්ගයේ සුනඛයින් භාවිත කර තිබෙනවා.
එමෙන්ම බොහෝ ඈත කාලයේ දී විවිධ සතුන්ගෙන් ආරක්ෂා වීම සඳහා ද මෙම වර්ගයේ සුනඛයින් ප්රයෝජනයට ගෙන තිබෙනවා.
වර්තමානයේ දී නම් පිට් බුල් වර්ගය එවැනි කටයුතුවලට එතරම් භාවිත වන්නේ නැති වුවත් ඔවුන් සතුව ඇති සහජ ආක්රමණශීලී ගුණාංග හේතුවෙන් කුඩා දරුවන් සහ මහළු පුද්ගලයින් නිරන්තරයෙන් පිට් බුල් ප්රහාරයන්ට ලක්වන බව යි පැවසෙන්නේ.
එමෙන්ම ඇතැම් පිට් බුල් සතුන් තමන්ගේම ස්වාමියා සපා කෑ අවස්ථා ද බොහෝ සුලබ බව වාර්තා වනවා.
විශේෂයෙන් මෙම සුනඛයින් කෝපයට පත් වූ අවස්ථාවල දී ඉතා ප්රවේශමෙන් කටයුතු කළ යුතු බව සුනඛ විශේෂඥයින් පවසනවා.
ශක්තිමත් හණුවලට හිමිකම් කියන පිට් බුල්ගේ සැපුම් බලය රාත්තල් 235ක් පමණවන බව සඳහන් වනවා.
- ජර්මන් ශෙපර්ඩ්
“ජර්මන් ශෙපර්ඩ්” සහජයෙන්ම මනා කාය ශක්තියෙන් මෙන්ම මනා බුද්ධිමත් භාවයෙන් ද යුතු සුනඛ වර්ගයක්.
එමෙන්ම ඔවුන්ගේ ඉව කිරීමේ හැකියාව ද දිවීමේ වේගය ද ඉතා ඉහළයි.
මේ නිසාම අතීතයේ ජර්මන් ශෙපර්ඩ් සතුන් බොහෝ විට ගොවිපල සතුන් බලාගැනීමේ සුනඛයින් ලෙස යොදාගෙන තිබෙනවා.
වර්තමානයේ දී මොවුන් පොලිස් නිල සුනඛයින් ලෙස සෑම රටකම පාහේ භාවිත කෙරෙනවා.
රාත්තල් 238ක් පමණවන සැපුම් බලයක් ජර්මන් ශෙපර්ඩ් සුනඛයින් සතු වනවා.
- රොට්වයිලර්
“මස් මරන්නා” ලෙස ද හැඳින්වෙන “රොට්වයිලර්” සතුන් කෙතරම් භයානක ද යන්න එම අන්වර්ථ නාමයෙන්ම ඔබට පැහැදිලි වනු නියතයි.
එමෙන්ම සවිශක්තිමත් සුනඛ වර්ගයක්වන මොවුන් අතීතයේ කුඩා ප්රමාණයේ කරත්ත ඇදගෙන යාම සඳහා ද භාවිත කොට තිබෙනවා.
වර්තමානයේ දී රොට්වයිලර් සතුන් භාවිත වන්නේ පොලිස් නිල සුනඛයින් ලෙස සහ ආපදාවන්ට ලක්වූවන් බේරාගැනීමේ සුනඛයින් ලෙස යි.
හොඳින් පුහුණු නොකළ රොට්වයිලර් සුනඛයෙකු ඉතා භයානක සතෙකුවන බව යි සුනඛ විශේෂඥයින් සඳහන් කරන්නේ.
වසරකට ලොව පුරා වාර්තාවන විශාල ගණනක් වූ රොට්වයිලර් සපා කෑම් ප්රමාණය ඊට සාක්ෂි දරනවා.
පවුලේ සුරතලෙකු ලෙස රොට්වයිලර් වර්ගයේ සුනඛයෙකු ඇතිදැඩි කරනවා නම් එම සත්ත්වයා පිළිබඳ නිරන්තර විශේෂ අවධානයෙන් සිටීම අනිවාර්යය දෙයක් බව සුරතල් සතුන් පිළිබඳ විශේෂඥයින් අවධාරණය කරනවා.
උපතේදීම රොට්වයිලර් පැටවුන්ගේ වල්ගය කපා දැමීම සිරිතක් ලෙස සිදු කරනවා.
මෙම සුනඛයෙකුගේ සැපුම් බලය රාත්තල් 328ක් පමණ වූ අගයක් ගන්නවා.
- ඩෝබමන්
සුනඛ වර්ග කිහිපයක මුසුවක් ලෙස “ඩෝබමන්” හැඳින්වෙනවා.
මෙම වර්ගයේ සුනඛ පැටවුන්ගේ ද උපතේදීම වලිගය සහ කන් කපා දැමීම සිරිතක්.
වැඩුණු ඩෝබමන් වර්ගයේ සුනඛයෙකුගේ සපාකෑමක් ඉතා දරුණුවන බවයි වාර්තා වන්නේ.
අනෙකුත් වර්ගවලට වඩා ඩෝබමන් සුනඛයින් මිනිසුන් සපා කෑමට විශේෂ නැඹුරුවක් බවතින බව යි විශේෂඥයින් පවසන්නේ.
ඩෝබමන් සපා කෑමට ලක්ව බරපතල තුවාල ලැබූවන් සිය ගණනක් වසරකට වාර්තාවන බව පැවසෙනවා.
පෙර සඳහන් කළ වර්ගය මෙන්ම ඩෝබමන් සතෙකු ඇතිදැඩි කරන්නන් සහ සුරතල් සතෙකු ලෙස ඩෝබමන් සතෙකු ඇති කිරීමට බලාපොරොත්තුවෙන් සිටින්නන් මෙම සුනඛයින් පිළිබඳ නිරන්තර විශේෂ අවධානය යොමු කළ යුතු වනවා.
රාත්තල් 600ක් තරම් ඉහල සැපුම් බලයක් ඩෝබමන් සතුයි.
- මස්ටිෆ්
ශක්තිමත්ම හණු සහිත සුනඛ වර්ගය ලෙස “මස්ටිෆ්” සතුන් බොහෝ සුනඛ විශේෂඥයින් විසින් හඳුන්වා දී තිබෙනවා.
මෙම වර්ගය ප්රමාණයෙන් ද විශාල යි.
ආදරණීය හදවතක් ඇති සුනඛ වර්ගයක් ලෙස මස්ටිෆ් සතුන් හැඳින්වෙන නමුත් විටෙක මුරණ්ඩු ගති ලක්ෂණ ද මොවුන් පෙන්වනවා.
එම මුරණ්ඩු ගති ලක්ෂණය නිසාම නිකරුනේ ප්රශ්ණ ඇතිකරගන්නා සුනඛ වර්ගයක් බවටයි මස්ටිෆ් සතුන් වර්ග කරන්නේ.
තම ස්වාමියා සමග සාමකාමීව සිටින මස්ටිෆ් සුනඛයින් සෑම විටම තම ස්වාමියා ආරක්ෂා කිරීමට බැඳී සිටනවා.
එම නිසාම නිවසට එන අමුත්තන් මොවුන්ගේ සපා කෑමට ලක්වෙන බව අමුතුවෙන් කිව යුතු නැහැ.
ශක්තිමත්ම හණු සහිත බවට විරුදාවලිය ලබන මොවුන්ගේ සැපුම් බලය රාත්තල් 552ක් පමණ අගයක් ගන්නවා.
http://sinhala.asianmirror.lk/2014-05-29-09-30-04/item/22909-dogs-bite-force
ammata siuri echchra gananda hadanna amaruda bnz kello nm asai eath bn 70k kiyanne 
