නිදහස් සටනේ පළමු වෙඩිමුරය තැබූ පුරන් අප්
නිදහස් සටනේ පළමු වෙඩිමුරය තැබූ පුරන් අප්පු
පී. විල්මට් පීරිස් මහතා විසින් ඓතිහාසික ලිපි ලේඛන ඇසුරු කර ගනිමින් වර්ෂ 1969 පෙබරවාරි මස රසවාහිනී සඟරාව සඳහා රචනා කරන ලද මෙම මාහැඟි ලිපිය පසුගිය පෙබරවාරි මස 04 වන දිනට යෙදුනු 62 වෙනි නිදහස් සමරුව නිමිත්තෙනි. මෙම ලිපිය බදාදා අතිරේකය වෙත එවන ලදදේ මහදිසාවේ බණ්ඩාර ඇටිපොල විසිනි.
සෙංකඩගල නුවර ඉංග්රීසීන්ට අයත් වීමෙන් ලක් මාතාවගේ සෞභාග්යයත්, සමෘද්ධියත් පිරිහීමේ ප්රපාතයට ඇද වැටී තිබියදී, පරගැති බවේ දැඩි රිවි තාපයෙන් මිදී, නිදහස් සිසිල් පවනින් ආශ්වාදයක් ලබාගැනීමටත්, උඩරට රදළවරුන්ගේ බල තල නැවත ලබා ගැනීමටත්, ක්රි. ව. 1818 දී ඉංග්රීසීන්ගේ දිසාපති කෙනෙක්ව සිටි වීර සිංහල සෙනෙවි කැප්පෙට්ටිපොළ විසින් ඉංග්රීසීන්ට විරුද්ධව ඇරඹූ ඌව කැරැල්ල ව්යාර්තවීමෙන් පසු නැවත වරක් ඉංග්රීසීන් මෙරටින් සහමුලින් තුරන් කිරීමට සංවිධානාත්මක වැඩපිළිවෙළකින් යුත් කැරැල්ලක් ක්රි. ව. 1848 දී භික්ෂූන් වහන්සේලාගේද, රදළවරුන්ගේද සහයෝගය ඇතිව සාමාන්ය ජනයා විසින් මෙහෙයවන ලදී. මේ කැරැල්ලේ නායකත්වය දැරුවේ පහත රට රණකාමී ගෝත්රයකට අයත් ධෛර්ය සම්පන්න වූ, නිර්භීත වූ පුරන් අප්පු නමැත්තෙකි. වර්ෂ 1848 ටේ ජුලි මස 28 වැනි දින මහනුවර වාසීන් විසින් ඔවුන්ගේ රජු වශයෙන් පිළිගන්නා ලද්දේද මේ පුරන් අප්පුය.
ජාතිය උදෙසා දිවිපිදූ පුරන් අප්පු හෙවත් ප්රැන්සිස්කු ක. ප්රනාන්දු ශ්රී මහා බෝධි ශාඛාව සමග පැමිණිය වුන්ගේ පරපුරකින් පැවත ආ උඩරට වෙළෙ¹මේ නියුක්තව සිටි වතු හිමියකු වූ වීරබල ජයසූරිය කුරුඋතුම්පාල අත්ථදේව ගුණරත්න පටබැඳිගේ කලිස්තෝරු ප්රනාන්දු සහ ශ්රී ලක් විජය සිංකිත් වර්ණ මාණ්ණ දිසානායක සපරමාදු නානායක්කාර ලක්ෂපති මහා විදානලාගේ හෙලේනා නෝනිස් යන දම්පතින්ගේ එකම දරුවා විය. ඔහු හොඳින් ඇතිදැඩි කිරීමට මව්පිය දෙදෙනා හැම උත්සහයක්ම දැරූහ. කුඩා කල සිටම ඒ දරුවාගේ උදාර නිර්භීත ගති පැවැතුම් පෙනෙන්නට විය.
සමුදාසන්න ප්රදේශයක් වන මොරටු පෙදෙසට අයත් උයන නම් ග්රාමයෙහි ක්රි. ව. 1812 නොවැම්බර් මස 7 වැනි දින හේ මෙලොව එළිය දුටුවේය.
පුරන් අප්පු සුදුසු වයස එළඹි කල ඉගෙනීමේ යෙදිණි. පුරන් අප්පුගේ පියා ඔහු මොරටුවේ ඉඩමේ පිහිටි වැස්ලියන් පාඨශාලාවේ මුල් ගුරුතුමාට සිංහල චාරිත්රානුකූලව භාර දිණි. එතුමන් විසින් ළමයාට තල්කොළ සිංහල හෝඩියේ අකුරු කියවා ඔහු උප ගුරුතුමා වෙත යවන ලදී. පංතියට ඇතුළත් වූ නොබෝ දිනකින් පන්ති ගුරුවරයාගේ සිත් දිනා ගත් පුරන් අප්පු ක්රමයෙන් ඉහළ පන්ති කරා පිවිසියේ ය.
දස හැවිරිදි පුරන් අප්පු පාසලෙන් අස්වී තම මවගේ ග්රාමය වන ලක්ෂපතියේ නැවතී සිටියේය. ඒ අතරතුරදී ඔහුගේ උපක්රම ශක්තියෙන් හේ සුද්දන් සමග ආශ්රයට වැටිණ. ක්රි. ව. 1824 දී ලංකා ආණ්ඩුකාරයාවී සිටි ලෙප්ටිනන්ට් ජෙනරාල් එඩ්වර්ඩ් බාන්ස්තුමා සමග, ගල්කිස්ස කැකුණලන්ද (අද මෝල්පෙ) සහ බොල්ගොඩ ප්රදේශවල දඩයමෙහි යන්නට පුරුදුවී සිටියේය. එයින් සුද්දන්ගේ යුතු අයුතුකම්, ගතිපැවතුම් මැනවින් දැනගන්නට අවස්ථාවක් ඇති විය. ක්රි. ව. 1825 දී ලක්ෂපතියේ සිටි පොලිස් විදානේ විසින් තමාට සෑහෙන කරුණු නැතිව නිකරුණේ පහරදීමෙන් කෝපයට පත් දහතුන් හැවිරිදි පුරන් අප්පු ඔහුට ප්රතිප්රහාර දී බදුල්ලට පැනගොස් සිය මාමා කෙනෙකුගේ නිවසෙහි නැවතී සිටියේය.
විශේෂයෙන්ම සුදු මිනිසුන්ගේ අණසක පැවති සමයේදී ඔවුන්ගේ බල පුළුවන්කාරකම් නිසා සාමාන්ය ජනතාවට මුහුණපාන්නට වූ හිරිහැර අපමණය. මේ දුක් කරදර සියෑසින් දුටු පුරන් අප්පු කෙසේ හෝ සිංහළ ජාතියේ උද්දීප්තිය සඳහා මුළු ජීවිතයම පූජා කර තමාගේ ජාතිය බේරා ගැනීම සඳහා බලවත් සටනක් ගෙන යන්නට ඉටා ගත්තේය. සිංහල ජාතියේ අපරාජිත ස්වෛරී බලයත්, මාතෘ භූමියේ ලේ උරුමයත්, ජනතාවගේ අභිමානයත්, තම යකඩ සපත්තුවට පාගා හිරකර ගෙන සිටි ඉංග්රීසීන්ගෙන් කෙසේ හෝ ආපසු ලබා ගත යුතු යෑයි ඔහු තීරණය කළේය.
එකළ පුරන් අප්පුට සුද්දන්ගෙන් මංකොල්ල කෑමෙන් හා වෙනත් ක්රම වලින් විශාල ධනයක් ඇදී එන්නට පටන් ගත්තේය. ඔහු ලැබූ ධනයෙන් තමාගේ මව්පියන්ට ශතයකවත් ප්රයෝජනයක් නොවීය. ඒ විශාල ධන සම්භාරය දුප්පතුන්ට බෙදා දුන්නේය. මෙකල රටේ ඇතිවූ හැම සත් ව්යාපාරයකම පුරන් අප්පු පෙරමුණ ගෙන ක්රියා කළේය. මොරටු ප්රදේශයට වඩා ඔහු සිත් ඇදී ගියේ උඩරට, ඌව යන පළාත් වලටය. එහි වැසියන් සමග සතුටු සාමීචි කතා කිරීමද මිල මුදලින් උපකාර කිරීමද ආණ්ඩුව සමග මහජනයා කරන රාජකාරී වලදී ඔවුන්ට උදව් දීමද ඔහුට ප්රීතියක් විය. පුරන් අප්පු ගම් වැසියන්ට පියකු හා සමාන විය. ඔවුනගේ නැතිබැරි කම් මගහැර වීමට පුරන් අප්පු කප්රුකක් විය.
නිදහස් සටනේ පළමු වෙඩිමුරය තැබූ පුරන් අප්පු
පී. විල්මට් පීරිස් මහතා විසින් ඓතිහාසික ලිපි ලේඛන ඇසුරු කර ගනිමින් වර්ෂ 1969 පෙබරවාරි මස රසවාහිනී සඟරාව සඳහා රචනා කරන ලද මෙම මාහැඟි ලිපිය පසුගිය පෙබරවාරි මස 04 වන දිනට යෙදුනු 62 වෙනි නිදහස් සමරුව නිමිත්තෙනි. මෙම ලිපිය බදාදා අතිරේකය වෙත එවන ලදදේ මහදිසාවේ බණ්ඩාර ඇටිපොල විසිනි.
සෙංකඩගල නුවර ඉංග්රීසීන්ට අයත් වීමෙන් ලක් මාතාවගේ සෞභාග්යයත්, සමෘද්ධියත් පිරිහීමේ ප්රපාතයට ඇද වැටී තිබියදී, පරගැති බවේ දැඩි රිවි තාපයෙන් මිදී, නිදහස් සිසිල් පවනින් ආශ්වාදයක් ලබාගැනීමටත්, උඩරට රදළවරුන්ගේ බල තල නැවත ලබා ගැනීමටත්, ක්රි. ව. 1818 දී ඉංග්රීසීන්ගේ දිසාපති කෙනෙක්ව සිටි වීර සිංහල සෙනෙවි කැප්පෙට්ටිපොළ විසින් ඉංග්රීසීන්ට විරුද්ධව ඇරඹූ ඌව කැරැල්ල ව්යාර්තවීමෙන් පසු නැවත වරක් ඉංග්රීසීන් මෙරටින් සහමුලින් තුරන් කිරීමට සංවිධානාත්මක වැඩපිළිවෙළකින් යුත් කැරැල්ලක් ක්රි. ව. 1848 දී භික්ෂූන් වහන්සේලාගේද, රදළවරුන්ගේද සහයෝගය ඇතිව සාමාන්ය ජනයා විසින් මෙහෙයවන ලදී. මේ කැරැල්ලේ නායකත්වය දැරුවේ පහත රට රණකාමී ගෝත්රයකට අයත් ධෛර්ය සම්පන්න වූ, නිර්භීත වූ පුරන් අප්පු නමැත්තෙකි. වර්ෂ 1848 ටේ ජුලි මස 28 වැනි දින මහනුවර වාසීන් විසින් ඔවුන්ගේ රජු වශයෙන් පිළිගන්නා ලද්දේද මේ පුරන් අප්පුය.
ජාතිය උදෙසා දිවිපිදූ පුරන් අප්පු හෙවත් ප්රැන්සිස්කු ක. ප්රනාන්දු ශ්රී මහා බෝධි ශාඛාව සමග පැමිණිය වුන්ගේ පරපුරකින් පැවත ආ උඩරට වෙළෙ¹මේ නියුක්තව සිටි වතු හිමියකු වූ වීරබල ජයසූරිය කුරුඋතුම්පාල අත්ථදේව ගුණරත්න පටබැඳිගේ කලිස්තෝරු ප්රනාන්දු සහ ශ්රී ලක් විජය සිංකිත් වර්ණ මාණ්ණ දිසානායක සපරමාදු නානායක්කාර ලක්ෂපති මහා විදානලාගේ හෙලේනා නෝනිස් යන දම්පතින්ගේ එකම දරුවා විය. ඔහු හොඳින් ඇතිදැඩි කිරීමට මව්පිය දෙදෙනා හැම උත්සහයක්ම දැරූහ. කුඩා කල සිටම ඒ දරුවාගේ උදාර නිර්භීත ගති පැවැතුම් පෙනෙන්නට විය.
සමුදාසන්න ප්රදේශයක් වන මොරටු පෙදෙසට අයත් උයන නම් ග්රාමයෙහි ක්රි. ව. 1812 නොවැම්බර් මස 7 වැනි දින හේ මෙලොව එළිය දුටුවේය.
පුරන් අප්පු සුදුසු වයස එළඹි කල ඉගෙනීමේ යෙදිණි. පුරන් අප්පුගේ පියා ඔහු මොරටුවේ ඉඩමේ පිහිටි වැස්ලියන් පාඨශාලාවේ මුල් ගුරුතුමාට සිංහල චාරිත්රානුකූලව භාර දිණි. එතුමන් විසින් ළමයාට තල්කොළ සිංහල හෝඩියේ අකුරු කියවා ඔහු උප ගුරුතුමා වෙත යවන ලදී. පංතියට ඇතුළත් වූ නොබෝ දිනකින් පන්ති ගුරුවරයාගේ සිත් දිනා ගත් පුරන් අප්පු ක්රමයෙන් ඉහළ පන්ති කරා පිවිසියේ ය.
දස හැවිරිදි පුරන් අප්පු පාසලෙන් අස්වී තම මවගේ ග්රාමය වන ලක්ෂපතියේ නැවතී සිටියේය. ඒ අතරතුරදී ඔහුගේ උපක්රම ශක්තියෙන් හේ සුද්දන් සමග ආශ්රයට වැටිණ. ක්රි. ව. 1824 දී ලංකා ආණ්ඩුකාරයාවී සිටි ලෙප්ටිනන්ට් ජෙනරාල් එඩ්වර්ඩ් බාන්ස්තුමා සමග, ගල්කිස්ස කැකුණලන්ද (අද මෝල්පෙ) සහ බොල්ගොඩ ප්රදේශවල දඩයමෙහි යන්නට පුරුදුවී සිටියේය. එයින් සුද්දන්ගේ යුතු අයුතුකම්, ගතිපැවතුම් මැනවින් දැනගන්නට අවස්ථාවක් ඇති විය. ක්රි. ව. 1825 දී ලක්ෂපතියේ සිටි පොලිස් විදානේ විසින් තමාට සෑහෙන කරුණු නැතිව නිකරුණේ පහරදීමෙන් කෝපයට පත් දහතුන් හැවිරිදි පුරන් අප්පු ඔහුට ප්රතිප්රහාර දී බදුල්ලට පැනගොස් සිය මාමා කෙනෙකුගේ නිවසෙහි නැවතී සිටියේය.
විශේෂයෙන්ම සුදු මිනිසුන්ගේ අණසක පැවති සමයේදී ඔවුන්ගේ බල පුළුවන්කාරකම් නිසා සාමාන්ය ජනතාවට මුහුණපාන්නට වූ හිරිහැර අපමණය. මේ දුක් කරදර සියෑසින් දුටු පුරන් අප්පු කෙසේ හෝ සිංහළ ජාතියේ උද්දීප්තිය සඳහා මුළු ජීවිතයම පූජා කර තමාගේ ජාතිය බේරා ගැනීම සඳහා බලවත් සටනක් ගෙන යන්නට ඉටා ගත්තේය. සිංහල ජාතියේ අපරාජිත ස්වෛරී බලයත්, මාතෘ භූමියේ ලේ උරුමයත්, ජනතාවගේ අභිමානයත්, තම යකඩ සපත්තුවට පාගා හිරකර ගෙන සිටි ඉංග්රීසීන්ගෙන් කෙසේ හෝ ආපසු ලබා ගත යුතු යෑයි ඔහු තීරණය කළේය.
එකළ පුරන් අප්පුට සුද්දන්ගෙන් මංකොල්ල කෑමෙන් හා වෙනත් ක්රම වලින් විශාල ධනයක් ඇදී එන්නට පටන් ගත්තේය. ඔහු ලැබූ ධනයෙන් තමාගේ මව්පියන්ට ශතයකවත් ප්රයෝජනයක් නොවීය. ඒ විශාල ධන සම්භාරය දුප්පතුන්ට බෙදා දුන්නේය. මෙකල රටේ ඇතිවූ හැම සත් ව්යාපාරයකම පුරන් අප්පු පෙරමුණ ගෙන ක්රියා කළේය. මොරටු ප්රදේශයට වඩා ඔහු සිත් ඇදී ගියේ උඩරට, ඌව යන පළාත් වලටය. එහි වැසියන් සමග සතුටු සාමීචි කතා කිරීමද මිල මුදලින් උපකාර කිරීමද ආණ්ඩුව සමග මහජනයා කරන රාජකාරී වලදී ඔවුන්ට උදව් දීමද ඔහුට ප්රීතියක් විය. පුරන් අප්පු ගම් වැසියන්ට පියකු හා සමාන විය. ඔවුනගේ නැතිබැරි කම් මගහැර වීමට පුරන් අප්පු කප්රුකක් විය.
Last edited:
